Doç. Dr. Berkay Akmaz

Gözleri sık ve sert şekilde ovalamak özellikle bazı kişilerde kornea sağlığı açısından risk oluşturabilir. Keratokonusun tek nedeni göz ovalamak değildir; genetik ve yapısal faktörler de rol oynar.
Özellikle genç yaşlarda astigmatın hızlı değişmesi veya gözlük numarasının sık değişmesi gibi durumlarda kornea yapısının değerlendirilmesi gerekebilir.
Göz kaşıntısının nedeninin belirlenmesi, gözleri sürekli ovalamaktan daha doğru bir yaklaşımdır.

Göz içi lens seçiminde yalnızca marka veya teknik özellikler üzerinden karar vermek yeterli değildir.
Kuru göz, kornea düzensizlikleri, retina hastalıkları, glokom ve kişinin görme beklentileri lens seçiminde etkili olabilir. Günlük yaşam alışkanlıkları da değerlendirmeye dahil edilir.
Bu nedenle lens seçiminde gözün mevcut durumu ve kişinin görme ihtiyaçları birlikte ele alınmalıdır.

Kontakt lenslerle uyumak, kornea enfeksiyonu riskini artırabilen önemli bir kullanım hatasıdır.
Uyku sırasında korneaya ulaşan oksijen azalırken lensin gözde kalması, gözyaşı dolaşımı ve korneanın doğal savunma mekanizmaları üzerinde de olumsuz etkilere neden olabilir.
Kontakt lens kullanımında el ve lens hijyeni, önerilen kullanım süresine uyulması ve lenslerle uyumamak göz sağlığı açısından önemlidir.

Katarakt cerrahisi ile refraktif lens değişiminde temel cerrahi yaklaşım benzerlik gösterir: Gözün doğal merceği çıkarılarak yerine göz içi lens yerleştirilir.
Ancak iki işlemin yapılma amacı farklı olabilir. Katarakt cerrahisinde doğal merceğin saydamlığını kaybetmesi temel nedenlerden biridir. Refraktif lens değişiminde ise kırma kusurları ve gözlük bağımlılığı gibi farklı nedenler gündeme gelebilir.
Her iki durumda da ayrıntılı göz değerlendirmesi önem taşır.

Ambliyopi, yani göz tembelliği, her zaman dışarıdan fark edilebilen bir durum değildir. Özellikle iki göz arasındaki numara farkı gibi durumlarda gözlerden birinden gelen görüntünün beyinde yeterince işlenmemesi söz konusu olabilir.
Çocukluk döneminde görme sistemi gelişmeye devam ettiği için erken değerlendirme önem taşır.
Bu nedenle herhangi bir göz şikâyeti bulunmayan çocukların da yaşına uygun göz kontrollerinden geçmesi önemlidir.

SMILE ve LASIK, uygun hastalarda kırma kusurlarının düzeltilmesinde kullanılan farklı lazer cerrahisi yöntemleridir.
Bu iki yöntem arasında seçim yapılırken yalnızca yöntemin adına veya güncelliğine bakılmaz. Kornea yapısı, göz numarası, göz yüzeyi ve kişinin göz özellikleri değerlendirilir.
Bu nedenle lazer cerrahisinde tek bir yöntem herkes için en uygun seçenek değildir.

Telefon kullanımını doğrudan miyopinin tek nedeni olarak değerlendirmek doğru değildir. Ancak uzun süre yakın mesafeden çalışmak, yeterli mola vermemek ve açık havada geçirilen sürenin azalması miyopi gelişimiyle ilişkilendirilmektedir.
Çocuklarda ekran kullanım alışkanlıklarının yanı sıra görme belirtilerinin de takip edilmesi önemlidir. Uzakta görmekte zorlanma veya tahtayı seçememe gibi durumlarda göz muayenesi değerlendirilmelidir.

Lazer cerrahisi sonrasında belirli bir süre kuru göz şikâyetleri görülebilir. Bu nedenle ameliyat öncesinde göz yüzeyinin değerlendirilmesi de önem taşır.
Gözyaşı filmi, kapak kenarları ve meibomian bezlerinin durumu, göz yüzeyinin değerlendirilmesinde dikkate alınabilecek unsurlardandır.
Göz yüzeyinin durumu, lazer cerrahisi öncesindeki değerlendirme sürecinin önemli parçalarından biridir.

Göz çevresinde kullanılan polinükleotid uygulamaları son dönemde sıkça gündeme geliyor. Halk arasında “Somon DNA” olarak adlandırılan bu uygulamalarda amaç, dolgu ile hacim oluşturmak yerine cilt kalitesini desteklemektir.
Nem, elastikiyet ve ince çizgiler üzerindeki etkileri konusunda çalışmalar bulunmakla birlikte, bilimsel veriler henüz sınırlıdır. Her uygulama gibi bu yöntem de kişinin özellikleri değerlendirilerek ele alınmalıdır.

Yapay zekâ, göz hastalıklarının değerlendirilmesinde giderek daha fazla kullanılan teknolojiler arasında yer alıyor. Retina görüntülerinin analizi, hastalıkların erken fark edilmesi ve klinik karar süreçlerinde farklı kullanım alanları bulunuyor.
Bununla birlikte yapay zekâ, hastanın bütün klinik özelliklerini ve bireysel ihtiyaçlarını tek başına değerlendiren bir hekim muayenesinin karşılığı değildir.
Gelecekte yapay zekânın sağlık hizmetlerinde destekleyici bir araç olarak kullanım alanının daha da genişlemesi beklenmektedir.