Pełnomocnik Rektora UWr ds. Regionalnego GLAM

Czy żyjemy w symulacji? Jak czytać miasto i odnajdywać w nim ślady przeszłości? Co filmowe dialogi mówią o języku, a opowieści o wilkołakach – o kulturze chasydzkiej? 🤔

Pracownicy, doktoranci i studenci Wydziału Neofilologii UWr przygotowali na tegoroczny Dolnośląski Festiwal Nauki aż 11 wydarzeń! 📚🌍

W programie znalazły się m.in.:

🔹 wykład o teorii symulakrów Jeana Baudrillarda
🔹 warsztaty języka jidysz „AlefBejs”
🔹 spacer śladami społeczności żydowskiej dawnego Breslau
🔹 włoski quiz „Ciao Italia!”
🔹 dyskusja „Jak zabić wilkołaka?”
🔹 „Maraton Językowy 2026”
🔹 warsztaty literacko-plastyczne dla dzieci
🔹 spotkania poświęcone językowi i kulturze kina
🔹 mniej tradycyjne spojrzenie na „Lalkę” Bolesława Prusa

Wydarzenia odbędą się we Wrocławiu, Wałbrzychu i Bolesławcu. W ich przygotowanie włączyło się 25 osób oraz trzy studenckie koła naukowe.

Tegoroczny Dolnośląski Festiwal Nauki odbywa się pod hasłem „Poznaj, polub, pamiętaj!”. Sprawdźcie program przygotowany przez społeczność Wydziału Neofilologii UWr i wybierzcie coś dla siebie! 👇

https://www.festiwal.wroc.pl/wydarzenia/

Polska Wikipedia jest starsza od Gemini, filmu „Emilia Pérez" i drugiego sezonu Squid Game 🎥.

Brzmi nieprawdopodobnie, ale to fakt - powstała 26 września 2001 roku, więc niejedna rzecz, osoba czy zjawisko, o których dziś piszemy artykuły, jest od niej młodsza. I właśnie o tym jest ósme wyzwanie w konkursie „25 wyzwań na 25 lat polskiej Wikipedii", które nazwaliśmy „Młodsi od nas".

Zadanie: napisać nowy albo rozbudować istniejący artykuł o temacie, zjawisku, postaci lub obiekcie, który powstał (albo się urodził) po tej dacie. Może to być sportowiec, który dopiero zaczyna karierę, aplikacja, o której wszyscy mówią, albo zjawisko kulturowe sprzed kilku miesięcy - byle dało się zweryfikować, że faktycznie jest młodsze od nas.

Zaczyna się rok szkolny, a razem z nim mnóstwo tematów, które jeszcze nie mają swojego miejsca na Wikipedii - i to na Was zależy, jak szybko się tam znajdą.

👉 Zobacz zasady i inspiracje - link w komentarzu.

Trwają nabory wniosków o dostęp do infrastruktury badawczej – zarówno na poziomie krajowym, jak i europejskim. To doskonała okazja do bezpłatnego przeprowadzenia specjalistycznych badań i diagnostyki obiektów zabytkowych!

KRAJOWY NABÓR WNIOSKÓW (E-RIHS.pl)
- wnioski muszą dotyczyć zagadnień bezpośrednio związanych z ochroną konserwatorską obiektów lub ich rutynową diagnostyką.
Termin składania: do 15 października 2026 r.
Wyniki: 3 grudnia 2026 r. podczas konferencji Analiza Chemiczna w Ochronie Zabytków w Warszawie.
Jak aplikować: W całości w języku polskim! Pobierz wniosek w pliku Word ze strony, wypełnij i wyślij e-mailem.
Szczegóły i wniosek: https://www.e-rihs.pl/index.php/11-nabor-wnioskow-o-dostep-do-infrastruktury-konsorcjum-zostal-otwarty/
Regulamin naboru:https://www.e-rihs.pl/wp-content/uploads/Pliki/regulamin-MOLAB_FIXLAB-PL.pdf
W połowie września zapraszamy na internetowy Warsztat Informacyjny w nowej formule! Skupimy się na wymaganiach dotyczących próbek do badań oferowanych przez Węzeł. Więcej informacji już wkrótce na E-RIHS.pl!

EUROPEJSKI NABÓR PROJEKTÓW (E-RIHS ERIC)
Równolegle wystartował 3. nabór w ramach europejskiej infrastruktury E-RIHS ERIC. Projekty oceniane są pod kątem doskonałości naukowej (Excellence driven access).
4 platformy do wyboru: MOLAB, FIXLAB, ARCHLAB, DIGILAB.
Udział jest bezpłatny! Dla platform FIXLAB i ARCHLAB dostępne są również granty pobytowe.
Termin składania: do 15 października 2026 r.
Jak aplikować: W języku angielskim za pośrednictwem formularza online.
Więcej o naborze: https://www.e-rihs.eu/call-for-access/
System aplikacji i katalog (ponad 200 procedur!): https://www.e-rihs.eu/e-rihs-catalogue-of-services/
Część oferty polskiego węzła jest dostępna w trybie europejskim i można ją łączyć z procedurami oferowanymi przez pozostałe węzły narodowe.

🎙️ Czy wikipedyści i naukowcy mogą żyć w symbiozie? 🧐

To pytanie zadaliśmy prorektor ds. nauki UŚ prof. dr hab. Agnieszce Turskiej-Kawie oraz dyrektorowi Wikimedia Polska Grzegorzowi Kopaczewskiemu w naszym podcaście „Przystanek Nauka”.

Eksperci poruszyli tematy:

🧠 otwartej nauki i szerokiego dostępu do wiedzy,
🙌🏼 większego otwarcia się środowiska akademickiego na społeczeństwo,
💡 profesjonalizacji Wikipedii na przestrzeni 25 lat jej istnienia,
🦉 wartości wiedzy w czasach zalewu informacjami.

Oboje rozmówców jest związanych z Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego: prof. Agnieszka Turska-Kawa bada to, co dzieje się na styku psychologii i polityki, a Grzegorz Kopaczewski jest z wykształcenia politologiem i absolwentem Wydziału.

👉🏼 Podcast odsłuchacie na Spotify: https://open.spotify.com/episode/19hZn5riyocC0VLycdDYW7?si=92e97fa9aaca4cb0

Rozmowę prowadziła Weronika Cygan-Adamczyk z Centrum Komunikacji Medialnej UŚ.

Fot. Matylda Klos

***

📍 Od 9 do 10 października 2026 roku w Katowicach odbywać się będzie konferencja Open Knowledge: Wikimedia & Research in the CEE Region, której organizatorami są Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wikimedia Polska oraz Вікімедіа Україна / Wikimedia Ukraine.

📆 Na wydarzenie można rejestrować się do 24 sierpnia.

Szczegóły: https://us.edu.pl/event/open-knowledge-wikimedia-research-in-the-cee-region/

📢 Rejestracja na konferencję Open Knowledge: Wikimedia & Research in the CEE Region została wydłużona do 31 sierpnia 2026 r.

Liczba osób, które się zarejestrowały, przekroczyła już 100 (!!!) i zbliżamy się do limitu - jeśli to nastąpi, stworzymy listę rezerwową. Gwarancją miejsca jest uiszczenie opłaty rejestracyjnej.

Opłata rejestracyjna obejmuje dostęp do wszystkich sesji i warsztatów oraz posiłki 🍽️ podczas całej konferencji (w tym lunche, kolację powitalną w czwartek i kolację konferencyjną w piątek).

Niezależnie od tego, czy jesteś badaczką/badaczem, studentką/studentem, administratorką/administratorem danych, bibliotekarką/bibliotekarzem akademickim, wikimedianką/wikimedianinem zainteresowaną/ym badaniami naukowymi, czy po prostu osobą zainteresowaną otwartą wiedzą - serdecznie zapraszamy do rejestracji i dołączenia do nas w Katowicach lub online 🧡

💻 Jeśli nie możesz dołączyć do nas osobiście, nie martw się! Możliwy jest również udział online, który jest bezpłatny. Rejestracja na uczestnictwo online będzie otwarta co najmniej do 5 października.

🎤 Ciekawi Cię, kto i co będzie prezentował? Sprawdź listę zaproszonych prelegentów lub zapoznaj się z nadesłanymi zgłoszeniami do programu. Pełny program zostanie wkrótce opublikowany.

👉 Wszystkie linki w komentarzu.

EN
📢 We're happy to announce that registration to Open Knowledge: Wikimedia & Research in the CEE Region conference for self-funded participants has been extended by a week, until 31 August 2026.

We have not yet reached the limit of attendees, but we are getting close - if it happens, we will create a waiting list. The way to book your spot is to pay the small conference fee.

The registration fee covers access to all sessions and workshops, meals throughout the conference (including the welcome dinner 🍽️ on Thursday and the social dinner on Friday), and networking opportunities.

Whether you're a researcher, a student, a data steward, an academic librarian, a Wikimedian curious about research, or simply someone interested in open knowledge - we warmly invite you to sign up and join us in Katowice or online 🧡

👉 Register for in-person participation here (link in comments)

💻 If you cannot join us in person, fear not! Participation online is also possible, and it is free (link in comments). Online registration will be open until at least 5 October.

🎤 Curious who will be presenting? Check out the list of invited speakers, or take a look at the programme submissions (links in comments). The full programme will be published soon.

⏳ 𝗧𝘆𝗹𝗸𝗼 𝗱𝗼 𝗽𝗼𝗻𝗶𝗲𝗱𝘇𝗶𝗮ł𝗸𝘂, 𝟮𝟰 𝘀𝗶𝗲𝗿𝗽𝗻𝗶𝗮, 𝗺𝗼𝘇̇𝗻𝗮 𝘇𝗮𝗿𝗲𝗷𝗲𝘀𝘁𝗿𝗼𝘄𝗮𝗰́ 𝘀𝗶𝗲̨ 𝗻𝗮 𝗴𝗮𝗹𝗲̨ 𝘇 𝗼𝗸𝗮𝘇𝗷𝗶 𝟮𝟱-𝗹𝗲𝗰𝗶𝗮 𝗽𝗼𝗹𝘀𝗸𝗼𝗷𝗲̨𝘇𝘆𝗰𝘇𝗻𝗲𝗷 𝗪𝗶𝗸𝗶𝗽𝗲𝗱𝗶𝗶 𝗼𝗿𝗮𝘇 𝘁𝗼𝘄𝗮𝗿𝘇𝘆𝘀𝘇𝗮̨𝗰𝗲 𝗷𝗲𝗷 𝘇𝘄𝗶𝗲𝗱𝘇𝗮𝗻𝗶𝗲 𝗣𝗮ł𝗮𝗰𝘂 𝗣𝗿𝗲𝘇𝘆𝗱𝗲𝗻𝗰𝗸𝗶𝗲𝗴𝗼.

Zapisy na samą galę być może zostaną przedłużone, ale termin zgłoszeń na zwiedzanie Pałacu Prezydenckiego jest ostateczny. Jeśli chcesz wziąć udział w całym programie, nie odkładaj rejestracji.

Jubileuszowa gala odbędzie się 𝟮𝟰 𝘄𝗿𝘇𝗲𝘀́𝗻𝗶𝗮 𝘄 𝗠𝘂𝘇𝗲𝘂𝗺 𝗙𝗮𝗯𝗿𝘆𝗸𝗶 𝗡𝗼𝗿𝗯𝗹𝗶𝗻𝗮 𝘄 𝗪𝗮𝗿𝘀𝘇𝗮𝘄𝗶𝗲. Spotkamy się tam, by wspólnie świętować 25 lat polskojęzycznej Wikipedii — projektu tworzonego przez tysiące osób dzielących się wiedzą, czasem i doświadczeniem.

🔗 Program wydarzenia, informacje organizacyjne i formularz rejestracyjny:
https://pl.wikimedia.org/wiki/25_lat_Wikipedii/Program_i_rejestracja

Osoby zaangażowane w wolontariat mogą również otrzymać od Wikimedia Polska zaświadczenie 📄 potwierdzające ich pracę. Taki dokument może pomóc w rozmowie z pracodawcą o dodatkowym płatnym dniu wolnym na dzień uroczystości.

Do zobaczenia 24 września w Warszawie! 👋

Maszyna do szycia zwykle wiąże się z tkaninami, ale w przypadku działań i badań dr.hab. Tomasza Łojewskiego, prof. AGH w Krakowie, wiąże się to nierozerwalnie ze światłem i cennymi eksponatami.

Sformułowanie „maszyny do szycia światłem” odnosi się metaforycznie do stworzonego przez niego autorskiego systemu oświetleniowego oraz powiązanego z nim oprogramowania.

Jak to działa?

- podczas tworzenia map tekstury powierzchni (metoda Reflectance Transformation Imaging) umieszcza się zabytek pod specjalnie zaprojektowaną metalową kopułą usianą dziesiątkami precyzyjnie rozmieszczonych punktów LED,

- maszyna wykonuje serię kilkudziesięciu zdjęć, z których każde jest naświetlone pod zupełnie innym, unikalnym kątem,

- algorytm komputerowy dosłownie „zszywa” te strumienie światła oraz cienie w jeden interaktywny, trójwymiarowy plik, a dzięki temu badacz może wirtualnie przesuwać źródło światła po ekranie, widząc najmniejsze rysy czy fakturę papieru.

W 2019 roku polski badacz został oficjalnie zaproszony przez Munch Museum w Oslo, gdzie zbadał legendarne arcydzieło Edvarda Muncha pt. „Krzyk”. Wyniki testów dostarczyły norweskim kuratorom precyzyjnych danych matematycznych. Miały one wpływ na zaprojektowanie systemu oświetlenia LED. Doświadczenia z Oslo i innych światowych muzeów profesor przenosi na grunt polski, stale współpracując z Biblioteką Narodową. Badania światłotrwałości i światłonietrwałości najcenniejszych zabytków piśmiennictwa są kluczowe dla ich przetrwania.

Projekt E-RIHS, współfinansowany z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki znacząco wesprze analizę zebranych danych.

🎥 𝐏𝐨𝐳𝐧𝐚𝐣𝐜𝐢𝐞 𝐛𝐥𝐢ż𝐞𝐣 𝐏𝐂𝐒𝐒 𝐣𝐮ż 𝐝𝐳𝐢𝐬𝐢𝐚𝐣 𝐧𝐚 ł𝐚𝐦𝐚𝐜𝐡 TVP World!

Dzisiaj o 𝟐𝟎:𝟑𝟐 premiera kolejnego odcinka magazynu „𝐏𝐨𝐥𝐚𝐧𝐝 𝐏𝐚𝐬𝐬𝐢𝐨𝐧 𝐍𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧”.

To seria dedykowana ludziom, których napędza czysta pasja: od sztuki i muzyki, przez sport, aż po medycynę, zaawansowaną inżynierię i naukę. Nadchodzący odcinek poświęcony będzie działaniom naszego Centrum, w tym wyjątkowym kobietom, które pracują w PCSS – liderkom, które swoją codzienną pracą przekraczają granice, osiągają międzynarodowe sukcesy i wspierają przełomowe zmiany.

To właśnie pasja i ciężka praca naszych ekspertek i ekspertów stoją za innowacjami, które rozwijamy w PCSS.

Efekty pracy ekipy telewizyjnej i naszych zespołów zobaczycie już dzisiaj na antenie TVP World!

“Poland Passion Nation” to magazyn informacyjny emitowany na antenie TVP World, czyli na anglojęzycznym kanale informacyjnym Telewizji Polskiej. Program prezentuje materiały dotyczące polskiej kultury, społeczeństwa, gospodarki i technologii na scenie międzynarodowej.