Twój Higienista

Podjadanie między posiłkami ma istotny wpływ na higienę jamy ustnej i rozwój próchnicy u dzieci z uzębieniem mlecznym. Zęby mleczne mają cieńsze szkliwo i zębinę niż zęby stałe, dlatego są bardziej podatne na szybki rozwój zmian próchnicowych.

Po spożyciu produktów zawierających cukry bakterie obecne w płytce nazębnej przekształcają je w kwasy. Powodują one obniżenie pH w jamie ustnej i rozpoczynają proces demineralizacji szkliwa. Ślina stopniowo neutralizuje kwasy i umożliwia remineralizację zębów, jednak proces ten wymaga czasu. Gdy dziecko często podjada, zwłaszcza słodycze, ciastka, chrupki lub pije słodzone napoje, pH w jamie ustnej pozostaje obniżone przez większą część dnia. W efekcie szkliwo nie ma możliwości pełnej odbudowy, co znacząco zwiększa ryzyko próchnicy.

Problem nasila się, gdy podjadaniu towarzyszy niewłaściwa higiena jamy ustnej. Niedokładne lub zbyt rzadkie szczotkowanie zębów sprzyja gromadzeniu się płytki bakteryjnej, która stanowi środowisko dla bakterii odpowiedzialnych za rozwój próchnicy. Szczególnie niebezpieczne jest podjadanie wieczorem lub przed snem bez późniejszego umycia zębów, ponieważ w nocy wydzielanie śliny jest mniejsze, a naturalna ochrona jamy ustnej słabnie.

Ograniczenie podjadania oraz prawidłowa higiena jamy ustnej i fluoryzacja stanowią podstawowe elementy profilaktyki próchnicy zębów mlecznych. Wczesne wykształcenie zdrowych nawyków żywieniowych i higienicznych pomaga chronić uzębienie dziecka oraz zmniejsza ryzyko problemów stomatologicznych w przyszłości.

Rodzicu pamiętaj ! Do około 8-10 roku życia dziecka jesteś zobowiązany nadzorować je i poprawiać niedociągnięcia podczas jego codziennej higieny jamy ustnej lub wykonać ją za nie . Dziecko nie jest świadome rzeczywistych zagrożeń płynących z nieprawidłowej higieny i to ty jesteś odpowiedzialny za jego edukację, naukę i codzienną higienę.

Nocne karmienie a próchnica butelkowa u dzieci.

Próchnica butelkowa (kwitnąca) to szczególnie szybko rozwijająca się postać próchnicy u niemowląt i małych dzieci. Z punktu widzenia higieny jamy ustnej jest w dużej mierze związana z niewłaściwymi nawykami higienicznymi oraz nieodpowiednią pielęgnacją zębów.

Prawidłowa higiena jamy ustnej odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu próchnicy butelkowej. Po każdym karmieniu, zwłaszcza wieczorem i w nocy, na zębach mogą pozostawać resztki mleka lub napojów zawierających cukry. Długotrwały kontakt zębów z cukrami (obecnymi również w mleku) w nocy, kiedy wydzielanie śliny spada, sprzyja namnażaniu bakterii. Bakterie obecne w płytce nazębnej przekształcają te cukry w kwasy, które uszkadzają szkliwo i prowadzą do powstawania ubytków.

Do najczęstszych błędów higienicznych należą:

• brak mycia zębów po wyrznięciu pierwszego zęba,
• zasypianie dziecka z butelką zawierającą mleko, sok lub słodzone napoje,
• nieregularne szczotkowanie zębów,
• niewłaściwa technika szczotkowania lub zbyt krótki czas mycia,
• brak pomocy rodziców w codziennym oczyszczaniu zębów.

Aby zapobiegać próchnicy butelkowej, należy:

• rozpocząć pielęgnację jamy ustnej już przed pojawieniem się pierwszych zębów, przecierając dziąsła wilgotną gazą lub silikonową nakładką z dodatkiem np. żelu na wyrzynanie zębów.
• od momentu wyrznięcia pierwszego zęba szczotkować zęby co najmniej 2 razy dziennie miękką szczoteczką,
• stosować pastę z fluorem w ilości odpowiedniej do wieku dziecka i zgodnie z zaleceniami stomatologa lub aktualnymi wytycznymi,
• nie pozwalać dziecku zasypiać z butelką zawierającą napoje inne niż woda,
• ograniczać podjadanie i częste spożywanie słodkich napojów,
• regularnie odwiedzać stomatologa w celu kontroli stanu uzębienia.

Próchnica butelkowa, mimo swojej nazwy, może dotyczyć także dzieci karmionych piersią. Dobra higiena jamy ustnej zmniejsza ilość płytki bakteryjnej, ogranicza rozwój bakterii odpowiedzialnych za próchnicę i chroni szkliwo przed działaniem kwasów. Dzięki temu można skutecznie zapobiec próchnicy butelkowej oraz jej powikłaniom, takim jak ból, przedwczesna utrata zębów mlecznych czy zaburzenia rozwoju uzębienia stałego.

Pierwsze wrażenie tworzy uśmiech. Pierwsze zęby tworzą jego fundament!

Zęby mleczne u dzieci zaczynają rozwijać się już w życiu płodowym. Po urodzeniu korzenie stopniowo się formują, a rosnący ząb przemieszcza się ku powierzchni dziąsła. Dziąsło w miejscu wyrzynania może być zaczerwienione, obrzęknięte i bardziej wrażliwe, czasami widać białawy zarys zęba pod powierzchnią dziąsła, gdy ząb przebija tkankę dziąsła i staje się widoczny, co wiąże się z największym dyskomfortem u dziecka. Ząb stopniowo wysuwa się co raz bardziej, aż osiągnie swoją docelową pozycję.

Ząbkowanie to naturalny proces wyrzynania się zębów mlecznych przez dziąsła. U większości dzieci zaczyna się między 4. a 7. miesiącem życia, choć zarówno wcześniejsze jak i późniejsze pojawienie się pierwszego zęba jest prawidłowe.

Przeciętnie zęby mleczne wyrzynają się w następującej kolejności:

Siekacze przyśrodkowe dolne (6–10 miesięcy)

Siekacze przyśrodkowe górne (8–12 miesięcy)

Siekacze boczne (9–16 miesięcy)

Pierwsze trzonowce (13–19 miesięcy)

Kły (16–23 miesiące)

Drugie trzonowce (22–34 miesiące)

Należy pamiętać, że istnieją znaczne różnice indywidualne i odchylenia od norm co nie zawsze świadczy o nieprawidłowościach.

Z punktu widzenia profilaktyki zaleca się, aby pierwsza wizyta dziecka odbyła się po pojawieniu się pierwszego zęba, nie później niż do ukończenia 12. miesiąca życia.
Pozwala to na ocenienie procesu ząbkowania, wykrycie ewentualnych nieprawidłowości, przeprowadzeniu instruktażu higieny i omówieniu zasad profilaktyki próchnicy wczesnego dzieciństwa u dzieci dla rodziców.

W czasie ząbkowania u dziecka należy wdrożyć odpowiednią praktykę higieny minimalizującą nieprzyjemne dolegliwości poprzez stosowanie odpowiednich preparatów do tego przeznaczonych zgodnie z zaleceniami producenta i lekarza oraz ogólną higieną całej jamy ustnej.
Należy również pamiętać o higienie wyrzniętych już zębów poprzez ich szczotkowanie z dodatkiem odpowiednich ilości przeznaczonych do tego past.

Więcej nie znaczy lepiej !

Żele na ząbkowanie u niemowląt stosowane podczas wyrzynania zębów nie mają jednolitych zaleceń ilościowych jak pasta. Należy zawsze kierować się instrukcją producenta i zaleceniami lekarza lub farmaceuty. Żele te mają działanie miejscowe na bolesne i obrzęknięte dziąsła, łagodzą proces wyrzynania zębów. Żele takie można nanosić na dziąsła palcem lub przy pomocy specjalnej silikonowej nakładki. Pamiętaj, żeby podczas tego procesu zawsze zachować odpowiednią higienę!

Do 3-go roku życia pastę do zębów u dzieci można stosować już od momentu wyrznięcia się pierwszych zębów na przemian z żelami na wyrzynanie. Wystarczy bardzo mała ilość odpowiadająca ziarenku ryżu.

Od 3 do 6 lat ilość używanej pasty do zębów nie powinna przekraczać odpowiednikowi wielkości ziarenka grochu.

Powyżej 6-go roku życia można już stosować docelowe ilości pasty do zębów ok. 1 cm na włosie szczoteczki. Jest to ilość wystarczająca, a jej zwiększenie nie przyniesie żadnych dodatkowych efektów.

Zbyt duża ilość past zwiększa jedynie jej częstotliwość ponownego zakupu oraz budżet producenta.

To nie ilość pasty ma kluczowe znaczenie w codziennej higienie, lecz odpowiednia technika i dokładność szczotkowania. Pasta jest zawsze tylko dodatkiem wspomagającym ten proces.

Lakierowanie zębów (fluoryzacja kontaktowa) to prosty, nieinwazyjny zabieg stomatologiczny polegający na pokryciu powierzchni zębów specjalnym lakierem z wysokim stężeniem fluoru oraz innymi składnikami wspomagającymi, które wzmacniają szkliwo, chronią przed działaniem kwasów, rozwojem bakterii próchnicotwórczych i zmniejszają nadwrażliwość.

Po co wykonuje się lakierowanie?

- wzmacnia szkliwo i zwiększa jego odporność na próchnicę,
- zapobiega demineralizacji,
- remineralizuje wczesne zmiany próchnicowe (tzw. białe plamy),
- zmniejsza nadwrażliwość zębów,
- chroni świeżo wyrznięte zęby stałe,
- jako profilaktyka u dzieci i dorosłych.

Fluoryzację u dzieci zaleca wykonywać się co około 3-6 miesięcy w zależności od indywidualnych potrzeb danego pacjenta.

„Zdrowe zęby dziecka to inwestycja na całe życie.”

Codzienna higiena protezy

1. Wyjmij i opłucz protezę. Następnie umieść ją na kilka minut w naczyniu z letnią wodą.

Moczenie protezy w wodzie przed czyszczeniem zmiękcza osady i resztki pokarmowe ułatwiając ich usunięcie. Do wody z protezą można też dodać specjalną musującą tabletkę do czyszczenia protez. Wspomaga ona zmiękczanie i usuwanie osadów, resztek i nalotu, działa przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo, neutralizuje nieprzyjemny zapach. Pamiętaj, żeby przy czyszczeniu protezy nie używać wrzącej bądź gorącej wody! Może ona uszkodzić protezę.
Przed użyciem tabletek do czyszczenia zapoznaj się z ulotką i zaleceniami producenta. Tabletki do czyszczenia protez nie zastępują ich szczotkowania!

2. Wyjmij protezę z wody i opłucz ją pod bieżącą, letnia wodą. Do jej umycia użyj niewielkiej ilości płynu do mycia naczyń.

Do codziennego mycia protez zębów można użyć niewielkiej ilości zwykłego płynu do mycia naczyń, pod warunkiem, że jest łagodny i dobrze spłukany po użyciu. Rozpuszcza tłuszcze i osady biologiczne - podobnie jak usuwa resztki jedzenia z talerzy, pomaga usuwać nalot, ślinę i resztki pokarmu z protezy. Jest zwykle mniej ścierny niż klasyczna pasta do zębów. To ważne, bo protezy łatwo się rysują, a mikrorysy sprzyjają gromadzeniu się bakterii i powstawaniu przebarwień. Świetnie sprawdza się do codziennego użytku, jest łatwo dostępny i tani.

3/4. Użyj specjalnej szczoteczki do mycia protez. Umyj ją dokładnie i delikatnie.

Szczoteczki do mycia protez są świetnie zaprojektowane do tego celu. Posiadają dwa rodzaje długiego włosia, do powierzchni zewnętrznej i wewnętrznej protezy. Takie szczoteczki kosztują zazwyczaj tyle samo co standardowe, jednak są o wiele lepszym wyborem ze względu na ich konstrukcję i przeznaczenie. Pamiętaj, żeby za każdym razem po jej użyciu dokładnie ją opłukać i przechowywać suchą w przewiewnym miejscu.

5. Dokładnie spłucz protezę pod bieżącą, letnią wodą.

Dokładne opłukanie protezy pod bieżącą letnią wodą po jej umyciu pozwala pozbyć się pozostałości resztek i płynu. Dzięki temu zachowa ona swój neutralny smak.

6. Osusz protezę lub pozostaw ją do wyschnięcia. Gdy będzie już sucha, przechowuj ją w wentylowanym pojemniku.

Pamiętaj, że codzienna higiena protezy jest bardzo ważna! Pozwala na długie i komfortowe jej użytkowanie oraz minimalizuję skutki uboczne codziennego noszenia takie jak: stany zapalne, infekcje bakteryjne i grzybicze, nieprzyjemny zapach i smak, podrażnienia dziąseł.

Stworzony przeze mnie schemat i opis odpowiada codziennej higienie ruchomej protezy zębów co najmniej raz dziennie wieczorem.

Lakierowanie zębów (fluoryzacja kontaktowa) to prosty, nieinwazyjny zabieg stomatologiczny polegający na pokryciu powierzchni zębów specjalnym lakierem z wysokim stężeniem fluoru oraz innymi składnikami wspomagającymi, które wzmacniają szkliwo, chronią przed działaniem kwasów, rozwojem bakterii próchnicotwórczych i zmniejszają nadwrażliwość.

Po co wykonuje się lakierowanie?

- wzmacnia szkliwo i zwiększa jego odporność na próchnicę,
- zapobiega demineralizacji,
- remineralizuje wczesne zmiany próchnicowe (tzw. białe plamy),
- zmniejsza nadwrażliwość zębów,
- jako profilaktyka u dzieci i dorosłych.

U większości osób zaleca się co około 6 miesięcy, choć u niektórych może być potrzebny częściej lub rzadziej w zależności od indywidualnych potrzeb danego pacjenta.

Polerowanie zębów pastą o właściwościach ściernych to przedostatni etap profesjonalnej higienizacji stomatologicznej, wykonywany po usunięciu kamienia nazębnego i osadów. Zabieg ten ma na celu wygładzenie powierzchni szkliwa oraz usunięcie drobnych przebarwień i osadów.

Pasta aplikowana jest na powierzchnię zębów przy użyciu szczoteczki rotacyjnej lub gumki polerskiej, zamocowanej na kątnicy stomatologicznej. Ruchy wykonywane są delikatnie, aby dokładnie oczyścić wszystkie powierzchnie zębów, w tym przestrzenie międzyzębowe i okolice przydziąsłowe.

Efektem polerowania jest wygładzone, bardziej lśniące szkliwo, które utrudnia ponowne odkładanie się płytki bakteryjnej i kamienia nazębnego. Zabieg jest bezbolesny i stanowi ważny element profilaktyki stomatologicznej, przyczyniając się do utrzymania zdrowia jamy ustnej oraz poprawy estetyki uśmiechu.

Piaskowanie zębów to profesjonalny zabieg higienizacyjny wykonywany w gabinecie stomatologicznym, którego celem jest dokładne oczyszczenie powierzchni zębów z osadów, przebarwień oraz płytki bakteryjnej.

Procedura polega na aplikacji pod ciśnieniem specjalnego strumienia zawierającego wodę, powietrze oraz drobinki preparatu czyszczącego (tzw. piasku stomatologicznego), który skutecznie usuwa nawet trudno dostępne zanieczyszczenia, szczególnie z przestrzeni międzyzębowych i okolic przydziąsłowych.

Zabieg jest bezpieczny, mało inwazyjny i zazwyczaj bezbolesny, dzięki czemu stanowi istotny element profilaktyki chorób jamy ustnej, takich jak próchnica czy choroby dziąseł. Piaskowanie często wykonywane jest jako uzupełnienie skalingu (usuwania kamienia nazębnego), a jego efektem jest nie tylko poprawa higieny, ale również widoczne rozjaśnienie zębów i odświeżenie uśmiechu.

U większości osób zaleca się co około 6 miesięcy, choć u niektórych może być potrzebny częściej lub rzadziej w zależności od indywidualnych potrzeb danego pacjenta.

Scaling to zabieg higienizacyjny wykonywany przez higienistę lub lekarza dentystę, którego celem jest usunięcie kamienia nazębnego.

Na czym polega scaling ?

Kamień nazębny to zmineralizowana płytka bakteryjna, która nie może być usunięta domowymi metodami.
Podczas skalingu specjalista usuwa kamień z powierzchni zębów — zarówno powyżej linii dziąseł (skaling naddziąsłowy), jak i poniżej linii dziąseł (skaling poddziąsłowy), jeśli jest to potrzebne.

Korzyści z zabiegu:

• poprawia kondycję dziąseł
• zapobiega paradontozie i stanom zapalnym
• zmniejsza ryzyko próchnicy
• usuwa nieprzyjemny zapach z ust
• poprawia estetykę uśmiechu

Jak często się umawiać na zabieg ?

U większości osób zaleca się co około 6 miesięcy, choć u niektórych może być potrzebny częściej lub rzadziej w zależności od indywidualnych potrzeb danego pacjenta.