SA'IN HAUSA MEDIA

Katsina ba jiha ba ce da aka kirkira 1987 kawai, gari ne da ya fi Najeriya shekaru 500.
1. Daga Inda Tarihi Ya Fara
Katsina tana daya daga cikin Hausa Bakwai na asali. Asalinta ba a san rana daya ba, amma tarihin baka ya ce wani sarki mai suna Kumayo, jikan Bayajidda, ne ya fara gina ta a wajen shekara ta 1100.

Kafin nan wajen daji ne da wata tsohuwa mai suna Katsina ke zaune, tana da rijiya mai albarka. Duk matafiyi mai wucewa sai ya sauka ya sha ruwa a rijiyarta. Daga sunanta aka samo sunan garin.

Da wuri Katsina ta zama birni mai katanga. A wancan lokacin, babu birni a Kasar Hausa da ya kai ta tsari da yawan kofa. Har yau ana maganar Katsina birnin katsinawa.
2. Cibiyar Ilimi ta Duniya
Abinda ya bambanta Katsina da sauran biranen Hausa shine ilimi.

A karni na 15 zuwa na 18, Katsina ita ce Harvard ta Afirka. Dalibai daga Timbuktu a Mali, daga Agadez a Nijar, daga Borno, duk suna zuwa Katsina don karatu.

Alamar wannan shine Hasumiyar Gobarau. Wani Sarki mai suna Muhammad Korau, sarki na farko musulmi a Katsina a shekara ta 1348, ne ya gina ta. Hasumiya ce mai hawa 15, da aka gina da laka kawai, amma har yau tana tsaye. An gina ta ne domin kiran sallah da kuma kallon abokan gaba.

A wannan lokacin Katsina ta haifar da manyan malamai kamar Muhammad Al-Katsinawi, Dan Marina, da Dan Masani. Har Shehu Usman Dan Fodio malamansa 'yan Katsina ne.
3. Daga Masarauta Zuwa Jiha
A 1807, lokacin Jihadin Shehu Dan Fodio, Katsina ta fada karkashin Daular Sokoto. Dallazawa s**a zama sarakunan Fulani na Katsina har zuwa yau.

A lokacin Turawa, Katsina ta kasance cibiyar ilimi da noman gyada da auduga. Ta zauna karkashin Jihar Arewa, sannan Jihar Kaduna.

Sai a ranar 23 ga Satumba, 1987, Janar Ibrahim Babangida ya raba ta daga Jihar Kaduna ya mayar da ita jiha mai cin gashin kanta. Daura, garin da aka ce Bayajidda ya kashe maciji, ita ma tana cikin Katsina yanzu.
4. Katsina ta Yau
Yau Katsina jiha ce mai tarihi a jikinta.

Ita ce gidan tsohuwar Kwalejin Barewa College, inda kusan duk manyan shugabannin Arewa s**a yi karatu. Ita ce gidan marigayi Shugaba Umaru Musa Yar'Adua da kuma Muhammadu Buhari.

Abu daya da ya rage a Katsina tun zamanin Hausa Bakwai shi ne mutuncinta. Har yanzu idan ka shiga cikin birnin Katsina, zaka ga tsofaffin kofa, zaka ji yadda ake magana cikin natsuwa, da yadda ake daraja bako da ilimi.

Katsina ba jiha ba ce da aka saba da ita, birni ne da ya tsufa ya gaji.

*Faransa* ta buƙaci jami'an diflomasiyyar *Burkina Faso* su bar ƙasarta a ranar 6 ga watan Yulin 2026 a matsayin wa'adin ƙarshe in ji Ma'aikatar harkokin wajen Faransan._

_A cewar Paris, wannan mataki ne na mayar da martani biyo bayan shawarar da gwamnatin *Burkina Faso* ta yanke na katse hulɗar diflomasiyya da *Faransa* ba tare da tuntuɓar ta ba.