L O N E S S

Copy by

ඔබේ මුදල් කළමනාකරණය කරමින් සාර්ථකත්වය කරා යන ගමනට අත්වැලක් ලෙස, ලෝක ප්‍රසිද්ධ විද්‍යාත්මක සංකල්ප (World famous Scientific Concepts ) 10ක් ඇසුරින් සකස් කළ මෙම ලිපිය ඔබට ඉතා වැදගත් වනු ඇත.

මුදල් ඉතිරි කිරීම කියන්නේ හුදෙක් මුදල් හංගා තැබීමක් නෙවෙයි, එය ඔබේ මොළය සහ හැසිරීම පාලනය කිරීමේ කලාවකි. අලුත් අවුරුද්දේ ඔබේ මූල්‍ය නිදහස උදෙසා අනුගමනය කළ හැකි කරුණු 10ක් මෙන්න:

1. 50/30/20 නීතිය (The 50/30/20 Rule)

මෙය ලොව පුරා ඉතාමත්ම ප්‍රසිද්ධ මූල්‍ය කළමනාකරණ මූලධර්මයකි. මෙහි විද්‍යාත්මක පදනම වන්නේ ඔබේ ආදායම ප්‍රමුඛතා අනුව බෙදා වෙන් කිරීමයි.

විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීම:

මෙහිදී 50%ක් අත්‍යවශ්‍ය අවශ්‍යතා (Needs) සඳහාත්, 30%ක් ඔබේ ආශාවන් (Wants) සඳහාත්, ඉතිරි 20% අනිවාර්යයෙන්ම ඉතිරිකිරීම් හෝ ණය පියවීම් සඳහාත් වෙන් කෙරේ.

උදාහරණයක් ලෙස,

ඔබට රුපියල් 50,000ක වැටුපක් ලැබෙන්නේ නම්, රු. 25,000ක් කෑම සහ බිල්පත් වලටත්, රු. 15,000ක් විනෝදාංශ වලටත් වෙන් කර, ඉතිරි රු. 10,000 අත නොතබා ඉතිරි කරන්න.

2. පැය 24 රීතිය (The 24-Hour Rule)
ක්ෂණික ආවේගය මත බඩු මිලදී ගැනීම (Impulse Buying) පාලනය කිරීමට මෙය යොදා ගනී.

විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීම:

අප යමක් දුටු සැනින් එය මිලදී ගැනීමට සිතෙන්නේ මොළයේ ඇති 'ඩොපමයින්' (Dopamine) හෝමෝනය නිසා ඇතිවන තාවකාලික තෘප්තිය නිසයි. පැය 24ක් සිටීමෙන් එම ආවේගය පහව ගොස් තර්කානුකූලව සිතීමට කාලය ලැබේ.

උදාහරණයක් ලෙස,

අන්තර්ජාලයෙන් ලස්සන සපත්තුවක් දුටු සැනින් 'Buy Now' ඔබන්න එපා !!! . එය Cart එකට දමා දවසක් ඉන්න. පසුදා වන විට ඔබට එය එතරම්ම අවශ්‍ය නැති බව වැටහෙනු ඇත.

3. මානසික ගිණුම්කරණය (Mental Accounting)

ලොව ප්‍රකට ආර්ථික විද්‍යාඥ රිචඩ් තේලර් (Richard Thaler) විසින් හඳුන්වා දුන් සංකල්පයකි.

විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීම:

මිනිසුන් තම මුදල් ඒවා ලැබෙන ආකාරය හෝ වියදම් කරන අරමුණ අනුව වෙනස් ලෙස සලකයි. ත්‍යාග ලෙස ලැබෙන මුදල් අපි ඉක්මනින් වියදම් කරන්නේ ඒ නිසාය.

උදාහරණයක් ලෙස,

අමතරව ලැබෙන ඕනෑම මුදලක් (Bonus හෝ තෑගි) "වියදම් කිරීමට ලැබුණු මුදල්" ලෙස නොව, "ණය පියවීමට ලැබුණු මුදල්" ලෙස මනසින් වෙන් කරන්න.

4. ස්වයංක්‍රීය ඉතිරි කිරීම (Automation of Savings)
චර්යාත්මක ආර්ථික විද්‍යාවේ (Behavioral Economics) එන "Nudge Theory" මෙහි පදනමයි.

විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීම:

මිනිස් මොළය සහජයෙන්ම කම්මැලිය. ඉතිරි කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ස්වයංක්‍රීය කළ විට, අපට තීරණ ගැනීමට අවශ්‍ය නොවන නිසා ඉතිරි කිරීමේ සම්භාවිතාව 80%කින් වැඩි වේ.

උදාහරණයක් ලෙස,

ඔබේ බැංකු ගිණුමට වැටුප වැටුණු සැනින් නියමිත මුදලක් ස්වයංක්‍රීයව (Standing Order) වෙනත් ඉතිරි කිරීමේ ගිණුමකට මාරු වන ලෙස සකසන්න.

5. ලැටේ ආචරණය (The Latte Factor)

ඩේවිඩ් බැක් (David Bach) විසින් හඳුන්වා දුන් මෙය කුඩා වියදම් වල බලපෑම පෙන්වයි.

විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීම:

දිනපතා කරන ඉතා සුළු වියදම් දීර්ඝකාලීනව විශාල මුදලක් බවට පත්වන "Compound Interest" (සංයුක්ත පොලිය) මූලධර්මය මෙහි අන්තර්ගතයි.

උදාහරණයක් ලෙස,

දිනපතා රු. 200ක් වැය කර පිටතින් තේ බොනවා වෙනුවට නිවසින් සාදාගෙන එන්න. එම මුදල ඉතිරි කළහොත් වසර අවසානයේ ඔබට සැලකිය යුතු මුදලක් හිමි වේ.

6. මුදල් නෝට්ටු වලින් ගෙවීමේ වේදනාව (The Pain of Cash Paying)

ණයපත් (Credit Cards) භාවිත කරනවාට වඩා මුදල් නෝට්ටු වලින් ගෙවීම මනසට දැනෙන බව පර්යේෂණ වලින් සොයා ගෙන ඇත.

විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීම:

අපි භෞතිකව මුදල් නෝට්ටු අතින් දෙන විට මොළයේ "වේදනාව" හඳුනාගන්නා ප්‍රදේශ උත්තේජනය වේ. නමුත් ණය කාඩ්පත් භාවිතා කිර්‍රිමේදී එසේ සිදු නොවේ.

උදාහරණයක් ලෙස,
සුපිරි වෙළඳසැලට යන විට කාඩ්පත නොගෙන, අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට පමණක් මුදල් නෝට්ටු රැගෙන යන්න.

ඔබට ණය කාඩ්පතක්(Credit card) භාවිතා කිරීමට අත්‍යවශ්‍යනම් පමණක් එය ඉතා බුද්දිමත්ව භාවිතා කිර්‍රිමට වග බලා ගන්න. ණය කාඩ්පතක්(credit card) බුද්ධිමත්ව භාවිතා කරනු ලබන ආකාරය පිලිබදව වෙනත් ලිපියකින් වැඩි දුර විස්තර කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙමි)

7. අවමවාදය (Minimalism)

අඩු දේපල(minimum requirments) ප්‍රමාණයකින් වැඩි සතුටක් ලැබීම මෙහි අරමුණයි.

විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීම:

ඕනෑවට වඩා භාණ්ඩ තිබීම මානසික ආතතිය වැඩි කරන අතර තීරණ ගැනීමේ හැකියාව දුර්වල කරයි.

උදාහරණයක් ලෙස,

අලුත් අවුරුද්දේ "එකක් ගත්තොත් එකක් අයින් කරනවා" (One In, One Out concept) ප්‍රතිපත්තිය අනුගමනය කරන්න. අනවශ්‍ය ඇඳුම් පැළඳුම් මිලදී ගැනීම ඉන් නතර වේ.

8. මිල සංසන්දනය සහ ඒකක මිල (Price Comparison and Unit Pricing)

වෙළඳ උපක්‍රම වලට හසු නොවී බුද්ධිමත් ලෙස තෝරා ගැනීමයි.

විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීම:

වෙළඳ ප්‍රචාරකයන් අපව ආකර්ෂණය කරන්නේ පැකට්ටුවේ ප්‍රමාණයෙනි. නමුත් ඒකක මිල (උදා: ග්‍රෑම් 1ක මිල) බැලීමෙන් සැබෑ ඉතිරිය හඳුනාගත හැක.

උදාහරණයක් ලෙස,

රෙදි සෝදන කුඩු පැකට් දෙකක් සංසන්දනය කරන විට, ග්‍රෑම් 100කට වැය වන මිල දිහා බලන්න පුරුදු වෙන්න. එසේ කිරීමේදී වඩාත් ලාබ දායී භාන්ඩය ඔබට ඉතා පහසුවෙන් අදුනා ගත හැක.

9. වියදම් විශ්ලේෂණය (Expense Tracking)

ඔබේ වියදම් ගැන අවබෝධයක් තිබීම මූල්‍ය පාලනයට අත්‍යවශ්‍ය වේ.

විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීම:

"ඔබ මනින්නේ නැති දෙයක් ඔබට කළමනාකරණය කළ නොහැක." වියදම් සටහන් කිරීමෙන් මොළය මුදල් ගැන වඩාත් අවධානයෙන් සිටීමට පුහුණු වේ.

උදාහරණයක් ලෙස,

App එකක් භාවිතා කර හෝ කුඩා පොතක් භාවිතා කර, දිනපතා වැය කරන රුපියල පවා සටහන් කරන්න. සතිය අවසානයේ සියලු වියදම් නැවත බැලීමෙන් ඔබ පුදුම වනු ඇත.

10. හදිසි අරමුදල (Emergency Fund)

අනපේක්ෂිත අවස්ථා සඳහා මුදල් වෙන් කිරීම.

විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීම:

මූල්‍ය අනාරක්ෂිතභාවය මොළයේ නිර්මාණශීලී බව සහ තීරණ ගැනීමේ ශක්තිය අඩු කරයි. අරමුදලක් තිබීමෙන් ලැබෙන මානසික නිදහස ඉතා ඉහළය.

උදාහරණයක් ලෙස,

අවම වශයෙන් මාස 3ක ඔබේ වියදම් වලට සමාන මුදලක් වෙනම ඉතිරි කරන්න. රැකියාවට හෝ සෞඛ්‍යයට ප්‍රශ්නයක් වූ විට එය ඔබට විශාල සහනයක් වනු ඇත.

මෙම ක්‍රම අනුගමනය කිරීමෙන් ඔබට මේ අලුත් අවුරුද්දේ වඩාත් සුවපහසු සහ මූල්‍යමය වශයෙන් ශක්තිමත් ජීවිතයක් ගත කිර්‍රිමට හැකි වනු නියතයි.

මේ වගේ තවත් වැදගත් තොරතුරු දැනගන්න අපේ Page එක Follow කරලා තියාගන්න.
මේ ලිපිය ඔබේ මිතුරන් අතර Share කරන්නත්
අමතක කරන්න එපා! ❤️🔥"

-Oneshot(වන්ශොට්)-