Drug and Disease-DD

#យល់ដឹងអំពីក្រុមឱសថAntispasmodics
✍️ Antispasmodics ជាក្រុមឱសថដែលប្រឆាំងការកន្រ្តាក់នៃសាច់ដុំ ត្រូវបានគេប្រើនៅក្នុងករណីមួយចំនួនដូចជា៖
- ព្យាបាលរោគសញ្ញាឈឺចាប់នៃផ្លូវទឹកប្រមាត់នឹងប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ (ចុកពោះ, ចុករមួលកន្រ្តាក់ក្នុងពោះ...)
- ជំងឺខ្សោយនឹងរលាកពោះវៀន (IBS)
- ព្យាបាលរោគសញ្ញាឈឺចាប់ដែលបណ្តាលមកពីការកន្រ្តាក់ផ្លូវទឹកនោម (ឈឺចុកចាប់ខ្លាំងនៅតម្រងនោម Renal colic...)
- ព្យាបាលរោគសញ្ញាឈឺចាប់នៃការកន្រ្តាក់លើរោគស្រ្តី (ការឈឺចុកចាប់ក្បាលពោះពេលមករដូវ....)
- ជំនួយព្យាបាលការកន្រ្តាក់នៅពេលមានផ្ទៃពោះ

💊 សារធាតុថ្នាំដែលមាននៅក្នុង Antispasmodics រួចមាន៖
○ Phoroglucinol (Anticholinergic Antispasmodic)
○ Smooth Muscle relaxant Antispasmodics
- Alverine
- Dotavirine
- Mebevirine
○ Trimebutine (Antimuscarinic Antispasmodic)
○ Hyoscine Butylbromide (Anticholinergic Antispasmodic)

🟢 ទម្រង់នឹងកម្រិតនៃការប្រើប្រាស់របស់ Antispasmodics:
○ ចំពោះ Phoroglucinol ៖
- ឱសថគ្រាប់
◇ មនុស្សពេញវ័យ៖ 1-2គ្រាប់ (80mg) × 3ដង
Max Dose: 6caps ក្នុងមួយថ្ងៃ
◇ កុមារ៖
=> 12ឆ្នាំ ទៅ > 12ឆ្នាំ: 1គ្រាប់ (80mg) × 2ដង
=> > 2ឆ្នាំ: 1 គ្រាប់ (80mg)

- ឱសថចាក់
◇ មនុស្សពេញវ័យ៖ ដូសដំបូង 1-3អំពូល / ១ថ្ងៃ ដោយចាក់សរសៃ ឬ សាច់ដុំ, ដូសបន្ត ប្តូរជាឱសថគ្រាប់ មិនលើសពី 6 គ្រាប់ទេក្នុង ១ថ្ងៃ ឬប្រើឱសថស៊ុល ៣គ្រាប់ក្នុង ១ថ្ងៃ

○ ចំពោះ Alverine៖
- ឱសថគ្រាប់
◇ មនុស្សពេញវ័យ: 60-120mg x 3ដង

○ ចំពោះ Trimebutine៖
ឱសថគ្រាប់
◇ មនុស្សចាស់៖
- កម្រិតស្រាល: 100mg x 3ដង នៅមុនពេលអាហារ 30នាទី ឬ មុនពេលចូលគេង
- កម្រិតខ្ពស់: 200mg x 3ដង
Max: 600mg ក្នុង ១ថ្ងៃ

○ ចំពោះ Hyoscine Butylbromide៖
ឱសថគ្រាប់
+ ការកន្ត្រាក់ផ្លូវរំលាយអាហារ នឹងប្រព័ន្ធផ្លូវទឹកនោម
◇ មនុស្សចាស់៖ 20mg x 4ដង ក្នុង១ថ្ងៃ
◇ កុមារ៖
=> 6-11ឆ្នាំ : 10mg x 3ដងក្នុង១ថ្ងៃ
=> ធំជាង 12ឆ្នាំ: កម្រិតមនុស្សចាស់

+ Irritable Bowel Syndrome
◇ មនុស្សចាស់៖ 10mg x 3ដង
◇ កុមារ ធំជាង 12ឆ្នាំ៖ កម្រិតមនុស្សចាស់

💡 យន្តការសកម្មភាពឱសថនៃក្រុម Antispasmodics៖
○ ចំពោះ Phoroglucinol៖ ជា Anticholinergic Antispasmodics (ពួក Musculotropics) ធ្វើសកម្មភាពដោយរារាំងដោយផ្ទាល់ទៅលើ Voltage-dependent calcium ដែលស្ថិតនៅក្នុងកោសិកាសាច់ដុំរលោង បង្កឲ្យមានការកាត់បន្ថយការនាំចូលនូវ calcium ធ្វើឲ្យការពារបាននូវការកន្ត្រាក់របស់សាច់ដុំ

○ ចំពោះ Alverine៖ Antispasmodics ក្រុម Smooth muscle relaxant (ដែលសាច់ដុំរលោងជាសាច់ដុំដែលមិនមានរងការបញ្ជាហើយមានវត្តមាននៅក្នុងពោះវៀនហើយនឹងស្បូន) ដូចនេះ វាធ្វើសកម្មភាពទៅលើសាច់ដុំរលោងទាំងនោះដោយផ្ទាល់ ដើម្បីទៅពន្លាសាច់ដុំ ហើយកាត់បន្ថយចលនាការកន្ត្រាក់នៃសាច់ដុំ (ក្នុងពោះវៀនទៅលើជំងឺ IBS នឹង ជំងឺ Diverticular) រួមទាំង (ក្នុងស្បូនទៅលើការឈឺចាប់ពេលមករដូវ ដែលបណ្តាលមកពីDsymenorrhea)

○ ចំពោះ Trimebutine៖ ជា Antimuscarinic Antispasmodics ក៏អាចហៅថាជា Spasmolytics ឬ prokinetic agents. សកម្មភាពគ្រប់គ្រងទៅលើចលនានៃពោះវៀនដោយធ្វើឲ្យ receptors mu-opioid សកម្ម បញ្ចេញនូវអរម៉ូនពោះវៀនម្យ៉ាងហៅថា motilin។ motilin មាននាទីគ្រប់គ្រងទៅលើកំហាប់ calcium នៅក្នុងសាច់ដុំពោះវៀន ដែលជួយកាត់បន្ថយនូវការកន្ត្រាក់នៃសាច់ដុំ

○ ចំពោះ Hyoscine៖ ឬហៅថា Scopolamine ជា Anticholinergic antispasmodics ដោយធ្វើសកម្មភាពដោយផ្ទាល់ទៅលើសាច់ដុំរលោងផ្លូវរំលាយអាហារ ផ្លូវទឹកនោម ប្រព័ន្ធទឹកប្រម៉ាត់ ជួយកាត់បន្ថយការកន្ត្រាក់នៃសាច់ដុំ

🔴 ផលរំខានរបស់ក្រុម Antispasmodics
○ Phoroglucinol: ជាឱសថដែលកម្របង្កផលរំខានប្រតិកម្មអាឡែកហ្ស៊ីដល់អ្នកប្រើ ប៉ុន្តែអាចកើតមានជាយថាហេតុដូចជា៖
- កន្ទួលរមាស់
- កន្ទាលត្រអាក
- ចុះសម្ពាធឈាម
- anaphylactic shock

○ ចំពោះ Alverine:
- ចង្អោរ ក្អួត
- ឈឺក្បាល វិលមុខ
- រមាស់ នឹងប្រតិកម្មអាឡែកហ្ស៊ី

○ ចំពោះ Trimebutine:
- ស្ងួតមាត់
- ក្រហាយទ្រូង
- ចង្អោរ ក្អួត វិលមុខ ឈឺក្បាល
- រាគ ឬ ទល់លាមក

○ ចំពោះ Hysocine:
- ស្ងួតមាត់
- ទល់លាមក
- ចង្វាក់បេះដូងមិនស្មើ

🚫 ការហាមប្រើនឹងការប្រុងប្រយ័ត្នរបស់ឱសថ៖
○ ចំពោះ Phoroglucinol:
- ករណីអ្នកជំងឺប្រតិកម្មជាមួយសារធាតុ
- Functional ileus (ជំងឺពោះវៀនលែងមានការកន្រ្តាក់
- Intestinal obstruction (ជំងឺស្ទះពោះវៀន)

○ ចំពោះ Alverine:
- អ្នកជំងឺប្រតិកម្មសារធាតុឱសថ
- Paralytic ileus
- ជំងឺស្ទះពោះវៀន (Intestinal Obstruction)

○ ចំពោះ Trimebutine:
- កូនក្មេង ស្រ្តីមានផ្ទៃពោះ នឹងបំបៅដោះកូន
- អ្នកជំងឺ Lactose intolerance
- ហាមប្រើនឹងឱសថក្រុមពន្លាសាចដុំដទៃ៖ ដោយវាអាចពន្យាររយៈពេលនៃឱសថទាំងនោះ

○ ចំពោះ Hyoscine:
- អ្នកជម្ងឺទឹកដក់ក្នុងភ្នែក Glaucoma
- អ្នកជំងឺចុះខ្សោយសាច់ដុំ (Myasthenia Gravis
- អ្នកជំងឺស្ទះផ្លូវទឹកនោម (Urinary retention)
- ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះនឹងបំបៅដោះកូន

♻️ អន្តរកម្មឱសថនៃក្រុម Antispasmodics
○ ចំពោះ Phoroglucinol:
- ហាមការប្រើប្រាស់ជាមួយនឹងឱសថ Analgesics ដូចជាពួក morphine នឹងស្រឡាយ ដែលជា Opioids ដោយសារពពួក Opioids បង្កឲ្យមានការកន្ត្រាក់នូវសាច់ដុំ ដែលបណ្តាលឲ្យប្រឆាំងគ្នានឹង Phoroglucinol

- ទៅលើឱសថចាក់ ហាមប្រើជាមួយឱសថ Analgin (Metamizole) ដែលបង្កទៅជា thrombophlebitis

○ ចំពោះ Alverine:
-ក្រុមឱសថការពារលើសសម្ពាធឈាម (ACE inhibitors/beta-blockers/Calcium channel blockers) ：ដោយ Alverine ជម្រុញមុខងារនៃឱសថក្រុមទាំងនេះ បណ្តាលជាហានិភ័យនៃការថយចុះសម្ពាធឈាម
- ក្រុមឱសថ CNS Depressants : បង្កើនកម្រិតនៃ CNS depressants
- Antispasmodics ដទៃ：បង្កើនការញៀន នឹង gut musculature

○ ចំពោះ Trimebutine:
- Benzodiazepines: បង្កើនប្រសិទ្ធិភាពរារាំងលើ CNS នៃក្រុម benzodiazepines
- Aceclofenac /Paracetamol: បន្ថយអត្រានៃការបញ្ចេញចោលរបស់ Trimebutine
- Acetazolamide: បន្ថយប្រសិទ្ធិភាពនៃ trimebutine
- Trimebutine បង្កើនប្រសិទ្ធិភាពនៃក្រុម hypoglycemic នឹងបង្កើនហានិភ័យនៃ bradycardia លើឱសថ Acebutolol

○ ចំពោះ Hyoscine:
- Metoclopramide: បន្ថយកម្រិតធំនៃឱសថទាំង ២ ដោយសារយន្តការសកម្មភាពផ្ទុយគ្នា
- Antidepressants/Antihistamines: បង្កើនផលរំខាននៃឱសថ Hyoscine
- Beta adrenergic agent: ជម្រុញចង្វាក់បេះដូងលោតញាប់
- Antacids: បន្ថយកម្លាំងនៃ hyoscine
- ហាមឃាត់ការប្រើជាមួយឱសថ Anticoagulants ដោយសារអាចបង្កជាស្នាមជាំ នឹងកកឈាមនៅទីកន្លែងដែលចាក់

💡 ការចែករំលែកអត្ថបទខាងលើគ្រានតែជាគន្លឹះខ្លីៗសម្រាប់បន្ថែមការយល់ដឹងទៅលើស្ថានភាពជំងឺ នឹងពត៌មាននៃឱសថនីមួយៗខ្លះតែប៉ុណ្ណោះ។ ប្រសិនបើមានសញ្ញាណនៃការសង្ស័យណាមួយដែលទាក់ទងទៅនឹងជំងឺនានា និងការប្រើប្រាស់ឱសថណាមួយ សូមទៅពិភាក្សា ឬ ពិគ្រោះជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេស ឬ ឱសថការី ជាមុនសិន👩‍⚕️🧑‍⚕️ ដោយជៀសវាងការព្យាបាល នឹងការប្រើប្រាស់ឱសថដោយខុសគោលការណ៍នឹងការណែនាំ ដែលអាចបណ្តាលជាគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិត។

🚫 រក្សាសិទ្ធដោយ៖ Drug and Disease-DD Lim LyLy

#យល់ដឹងអំពីក្រុមឱសថAntiflatulent
✍️ Antiflatulent ជាភ្នាក់ងារឱសថ OTC ដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់កាត់បន្ថយ ឬ ការពារពីអាការៈឆ្អល់ពោះ ឬ ការមានខ្យល់នៅក្នុងពោះច្រើន ដូចជាការដើរខ្យល់ (Flatulence) ជាដើម។

💊 សារធាតុដែលនៅក្នុងក្រុម Antiflatulent
1. Anti-Foaming Agents (Simethicone)
=> វាធ្វើសកម្មភាពបំបែកនឹងប្រមូលផ្តុំពពុះខ្យល់តូចៗដែលនៅក្នុងពោះវៀនឲ្យក្លាយទៅជាដុំខ្យល់ដែលធំ ហើយរាងកាយនិងមានភាពងាយស្រួលក្នុងបញ្ចេញចោល

2. Digestive Enzymes (Alpha-galactosidase ឬហៅថា Beano)
=> ចូលរួមបំបែកពួក Carbohydrate នឹងស្ករស៊ាំញ៉ាំដែលមាននៅក្នុងបន្លែ នៅមុនពេលពពួកស្ករនោះឆ្លងកាត់បាក់តេរីដែលនៅក្នុងពោះវៀន ដែលអាចការពារការបំម្លែងនឹងការបង្កើតទៅជាខ្យល់នៅក្នុងពោះវៀន។

3. Adsorbent (Activated Charcoal)
=> សកម្មភាពតោងជាប់ជាមួយម៉ូលេគុលខ្យល់ដែលនៅក្នុងផ្លូវអាហារ ហើយកាត់បន្ថយការដើរខ្យល់ នឹងការហើមពោះ

💊 ក្រៅពីក្រុមទាំង ៣ខាងនៅមានសារធាតុមួយចំនួនទៀតដែលអាចចូលរួមជាសកម្មភាពនៃក្រុម Antiflatulent ដូចជា៖

4. Lactase Supplement
=> ជាអង់ស៊ីម Lactose-intolerance ដោយវាជួយបំពេញតួនាទីជាអង់ស៊ីមក្នុងរាយកាយ មាននាទីទៅបំបែកស្ករស៊ាំញ៉ាំ ឲ្យទៅជា Glucose & Galactose ដែលធ្វើឲ្យពោះវៀនអាចស្រូបយកភ្លាមៗ កាត់បន្ថយការហើមពោះ នឹងឈឺពោះ

5. Bismuth Subsalicylate
=> តួនាទីគោលនៅក្នុងការព្យាបាលអាការៈរាគ ប៉ុន្តែវាអាចចូលរួមក្នុងការកាត់បន្ថយអាការហើមពោះ ដោយជួយកាត់បន្ថយការរលាក នឹងបន្ថយជាតិទឹក & សារធាតុរ៉ែមួយចំនួនដែលធ្វើឲ្យពោះវៀនមានចលនានឹងបង្កើតជាខ្យល់ ហើយរាគ។

6. Antacids (Calcium carbonate)
=> មាននាទីស្រូបអាស៊ីតក្រពះ កាត់បន្ថយការហើមពោះ នឹងក្រហាយទ្រូង

7. Sodium bicarbonate: ជា mineral compound ដែលជួយជាជំនួយក្រៅផ្លូវការក្នុងបន្ថយជាតិខ្យល់ក្នុងពោះវៀន នឹងកាត់បន្ថយការហើមពោះផងដែរ។

✅️ កម្រិតនឹងរបៀបប្រើនៃក្រុម Antiflatulent៖
1. Simethicone
+ ករណីបំបាត់ហើមពោះ
◇ មនុស្សពេញវ័យ៖
=> 100-250mg / ៣ដង
Max Dose: 480mg/24h

◇ កុមារ៖
< ២ឆ្នាំ ឬ ២ឆ្នាំ ឬ >10kg :40mg x 4ដង
Max Dose: 480mg/24

2. Activated Charcoal
+ ករណីពុលអាហារស្រួចស្រាវ
◇ មនុស្សពេញវ័យ៖
oral susp/Granules/ម្សៅ susp:
- Single dose (50-100g)
- Multiple dose (25-50g) /4-6ម៉ោង

◇ កុមារ៖
Oral susp/Granules/ម្សៅ susp:
=> អាយុ ១ខែ ដល់ < ១ឆ្នាំ：
- Single dose: 1g/kg
- Mutiple dose: 1g/kg ក្នុង 4-6ម៉ោង
=> អាយុ ១ឆ្នាំ ដល់ ១២ឆ្នាំ：
- Single dose: 25-50g/kg
- Mutiple dose: 25-50g/kg ក្នុង 4-6ម៉ោង
=> អាយុ > 12ឆ្នាំ： កម្រិតមនុស្សចាស់

+ករណីបំបាត់ហើមពោះ (Flatulence)
◇ មនុស្សពេញវ័យ៖
- លេខ 200mg: 200-800mg /៣ដង
- លេខ 250mg: 750-1000mg/ ៣ដង
- លេខ 300mg: 600-1200mg/ ៣ដង
Max Dose: 2400mg /ក្នុង ១ថ្ងៃ

🚫 ករណីហាមប្រើនឹងការប្រុងប្រយ័ត្នប្រើនៃក្រុម Antiflatulent៖
- ហាមប្រើចំពោះអ្នកប្រតិកម្មគ្រប់សារធាតុក្នុងក្រុម Antiflatulent

○ ចំពោះ Simethicone:
- ប្រុងប្រយ័ត្នលើអ្នកជំងឺបញ្ហាក្រពះពោះវៀនធ្ងន់ធ្ងរ
- ស្រ្តីមានផ្ទៃពោះ នឹងបំបៅដោះកូន

○ ចំពោះ Activated Charcoal
- ហាមប្រើលើអ្នកជំងឺងងុយដេកខ្លាំង ឬ ប្រឈមនឹងការប្រកាច់ ដែលអាចបណ្តាលឲ្យមានការឈ្លក់ស្រូប Charcoal ចូលទៅក្នុងសួត
- ហាមឃាត់ដាច់ខាតលើអ្នកជំងឺមានបញ្ហាស្ទះពោះវៀន ហូរឈាមក្រពះ ឬ ធ្លាយក្រពះពោះវៀន
- គួរហាមឃាត់ចំពោះអ្នកជំងឺដែលជិតនឹងធ្វើ Endoscopy
- ជៀសវាងសារធាតុអាកុល ឬ សារធាតុដែក

○ ចំពោះ Bismuth Subsalicylate
- ហាមប្រើអ្នកប្រតិកម្មសារធាតុ Aspirin ឬ NSAIDs នានា
- ហាមប្រើលើអ្នកជំងឺដំបៅក្រពះ ជៀសវាងហានិភ័យនៃការហូរឈាមក្រពះ
- ហាមប្រើលើកូនក្មេងដែលទើបជាសះស្បើយពីអ៊ុតស្វាយ នឹងជំងឺផ្កាសាយ ដែលអាចបង្កជាហានិភ័យនៃ Seyes Syndrome

⚠️ អន្តរកម្មឱសថរបស់ក្រុម Antiflatulent:
□ ចំពោះ Activated Charcoal: វាធ្វើសកម្មភាពទៅភ្ជាប់ជាមួយសារធាតុនានាដែលនៅក្នុងក្រពះនឹងពោះវៀនដើម្បីរារាំងការស្រូបនៃសារធាតុ ដូចនេះជៀសវាងជាមួយឱសថដូចជា
■ ថ្នាំពន្យាកំណើតគ្រាប់៖ ហានិភ័យនៃការមានផ្ទៃពោះ
■ ឱសថព្យាបាលជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត នឹងការប្រកាច់ ៖ ហានិភ័យនៃការរើឡើងនៃរោគសញ្ញា
■ ឱសថប្រឆាំងកំណកឈាម៖ បន្ថយប្រសិទ្ធិភាពឱសថ
■ ឱសថព្យាបាលបេះដូងនឹងជំងឺពក ក

=> ដើម្បីជៀសវាង ករណីចាំបាច់ត្រូវប្រើ Activated Charcoal គួរប្រើរយៈពេលគម្លាតយ៉ាងតិច ២ ម៉ោង មុនពេលប្រើឱសថដទៃ

□ ចំពោះ Simethicone : ជាឱសថដែលមានកម្រិតទាបបំផុតជាមួយអន្តរកម្មឱសថ ដោយសារវាមិនត្រូវបានស្រូបចូលទៅក្នុងឈាមនោះទេ ប៉ុន្តែគួរប្រុងប្រយ័ត្ននឹងក្រុមឱសថដូចជា
■ Levothyroxine: ដោយអាចប្រើគម្លាតរយៈពេលយ៉ាងហោច 4ម៉ោងពីគ្នា
■ Antacids: ឱសថ Antacids ខ្លះមានសារធាតុ Simethicone + នឹងក្រុម Antacids ដែលអាចជាការប៉ះពាល់ដល់ការស្រូបចូលក្រុមឱសថដទៃ

□ ចំពោះ Bismuth subsalicylate: បំបែកទៅជាទម្រង់ស្រដៀងគ្នានឹង Aspirin នឹង Bismuth ក្នុងរាងកាយ ដែលអាចអន្តរកម្មជាមួយក្រុមឱសថដូចជា
■ Anticoagulants & Antiplatelet
■ Aspirin & NSAIDs
■ Tetracycline : Bismuth អាចភ្ជាប់ជាមួយនឹង Tetracycline ដូចនេះប្រើដោយរក្សាគម្លាត ២ម៉ោងមុន ឬ ៦ម៉ោងក្រោយការប្រើ Tetracycline
■ Omeprazole: ជម្រុញអត្រានៃការស្រូបចូលរបស់ bismuth ដែលអាចបង្កើននូវផលរំខាន

💡 ការចែករំលែកអត្ថបទខាងលើគ្រានតែជាគន្លឹះខ្លីៗសម្រាប់បន្ថែមការយល់ដឹងទៅលើស្ថានភាពជំងឺ នឹងពត៌មាននៃឱសថនីមួយៗខ្លះតែប៉ុណ្ណោះ។ ប្រសិនបើមានសញ្ញាណនៃការសង្ស័យណាមួយដែលទាក់ទងទៅនឹងជំងឺនានា និងការប្រើប្រាស់ឱសថណាមួយ សូមទៅពិភាក្សា ឬ ពិគ្រោះជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេស ឬ ឱសថការី ជាមុនសិន👩‍⚕️🧑‍⚕️ ដោយជៀសវាងការព្យាបាល នឹងការប្រើប្រាស់ឱសថដោយខុសគោលការណ៍នឹងការណែនាំ ដែលអាចបណ្តាលជាគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិត។

🚫 រក្សាសិទ្ធដោយ៖ Drug and Disease-DD Lim LyLy

#យល់ដឹងអំពីក្រុមឱសថAntacids
✍️ Antacids ជាក្រុមឱសថ OTC ដែលប្រើប្រាស់ទៅលើករណីដូចជា៖
- ក្រហាយទ្រូង (Heartburn)
- មិនរំលាយអាហារ (Indigestion)
- ជំងឺច្រាលទឹកអាស៊ីតក្រពះ (GERD)
- ដំបៅក្រពះ (Stomach ulcer)
- រលាកក្រពះ (Gastritis)

➡️ សញ្ញាណនៃក្រហាយទ្រូងគឺជាការឈឺផ្សារដែលកើតមានឡើងនៅកណ្តាលទ្រូង ឬពេលខ្លះនៅក្នុងបំពង់ ក , ហើយអាចកើតលើមនុស្សគ្រប់វ័យ ទាំងកូនក្មេងនឹងស្រ្តីមានផ្ទៃពោះ។

💊 សារធាតុដែលស្ថិតក្នុងក្រុម Antacids :
- Aluminium (Oxyde/Phosphate/Hydroxide....)
- Bicabonate (Sodium...)
- Magnesium (Hydroxide...)
- Calcium Carbonate
- Alginate (Seaweed-Derivate)
- Almagate (រួមបញ្ជូលរវាង Aluminium នឹង Magesium)

✅️ ការប្រើប្រាស់នៃឱសថ
- ពិសារនៅមុនពេលអាហារ 15 -30នាទី
- ក្រោយពិសារជៀសវាងការផឹកទឹករយៈពេល 15-30នាទី (ដោយសារ Antacids វាជ្រាបចូលទៅពាសនឹងភ្នាសនៃក្រពះ បើទឹកជ្រាបចូលប្រៀដូចជាការលាងចេញនូវសារធាតុថ្នាំក្នុងក្រពះ នាំឲ្យបាត់បង់នូវប្រសិទ្ធិភាព)

💡យន្តការសកម្មភាពនៃក្រុម Antacids
- ជម្រុញការជាសះស្បើយនឹងការពារទៅលើភ្នាសក្រពះ
- រារាំងសកម្មភាពរបស់អង់ស៊ីម Pepsin (ដែលជាអង់ស៊ីមមាននាទីសំខាន់ក្នុងការរំលាយប្រូតេអ៊ីន នឹងប្រតិកម្មជាមួយ HCl ដើម្បីបង្កើតបានជាមជ្ឍដ្ឋានអាស៊ីតនៅក្នុងក្រពះដើម្បីជួយរំលាយអាហារ)
- ធ្វើបន្សាបអាស៊ីតក្រពះឲ្យក្លាយជាទម្រង់ ទឹកនឹងអំបិល -> pH ក្រពះកើនឡើង -> ធូរស្រាលពីអាការៈនៃការក្រហាយទ្រូង នឹងរលាកដោយសារអាស៊ីតក្រពះ

♻️ ទម្រង់នឹងប្រេនរបស់ឱសថ Antacids
- គ្រាប់ទំពារ (Chewable Tablets)
- ឱសថទឹក (Liquid /Syrup)
- ឱសថគ្រាប់ (Tablets)

** Rocgel° , Gaviscon° , Trigat°
** Phosphalugel° , Tripgel°
** Pimag° , Pimag premium°
** Phagel° NewLanta° .....
** Konimag° , Alomagel° , Promag°

⚠️ Antacids នៃករណីពិសេស
□ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ：អាការៈក្រហាយទ្រូងកើតមានលើស្រ្តីមានផ្ទៃពោះជាញឹកញាប់ ជាពិសេសនៅពេលដែលទារកមានការលូតលាស់ធំអាចបណ្តាលជាសម្ពាធនៅលើក្រពះ។ កម្លាំងសម្ពាធអាចជម្រុញឲ្យអាស៊ីតក្រពះច្រាលឡើងមកលើបំពង់រំលាយអាហារ ហើយអាចបណ្តាលជាអាការៈនៃការក្រហាយទ្រូង។ ដំណោះស្រាយស្រ្តីមានផ្ទៃពោះគួរទៅជួបជាមួយនឹងគ្រូពេទ្យជំនាញដើម្បីរកដំណោះស្រាយ។

□ ទារកនឹងកុមារ ៖ ការច្រាលនៃអាស៊ីតក្រពះសម្រាប់កុមារបង្កពីកត្តាជាច្រើនរួមបញ្ចូលទាំងភាពយឺតយ៉ាវនៅក្នុងការលូតលាស់ នឹងការលើសនៃទំងន់របស់កុមារជាដើម ជាហេតុទាមទារឲ្យជួបជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញដើម្បីព្យាបាលតាមកម្រិតត្រឹមត្រូវនៃឱសថ។

🔴 ផលរំខាននៃក្រុមឱសថ Antacids
- រាគ (Diarrhea) : Antacids ដែលមានសារធាតុ Magnesium
- ទល់លាមក (Constipation) : Antacids ដែលមានសារធាតុ Calcium ឬ Aluminium
- រារាំងការបង្កើតជាតិរ៉ែក្នុងឆ្អឹង ៖ នៅពេលប្រើ Antacids ដែលមានសារធាតុ Aluminium ច្រើនពេក
- ស្ទះជាតិទឹក ៖ ដោយសារAntacids មាន សារធាតុ sodium bicabonate

🚫 ការប្រុងប្រយ័ត្នប្រើនៃឱសថ Antacids:
- មានជំងឺលើសសម្ពាធឈាម, តម្រងនោមនឹងបេះដូង
- កម្រិតនៃ Sodium ទាបក្នុងរបបអាហារ
- កំពុងប្រើប្រាស់ Calcium
- មានគ្រោះនៅក្នុងតម្រងនោម
- Antacids មួយចំនួនមានរួមបញ្ជូលនូវសារធាតុឱសថ Aspirin ដែលអាចជាហានិភ័យនៃក្រុមអ្នកជម្ងឺដែល៖
--> អាយុ 60ឆ្នាំឡើងទៅ
--> ប្រវត្ថិដំបៅ នឹង ហូរឈាមក្រពះ
--> កំពុងប្រើប្រាស់ឱសថ Steroid នឹង ក្រុម Anticoagulants នឹង NSAIDs (Ibuprofen, naproxen....)

📑 អន្តរកម្មឱសថនឹងឱសថ
=> Antacids ជាក្រុមឱសថដែលស្រូបនៅការជ្រាបចូលរបស់ឱសថដទៃនានា ស្ទើរតែទាំងស្រុង ដូចនេះដើម្បីជៀសវាងនូវអន្តរកម្មឱសថត្រូវប្រើគម្លាតពេលផ្សេងគ្នាពីឱសថដទៃគ្រាប់ប្រភេទ។

💡 ការចែករំលែកអត្ថបទខាងលើគ្រានតែជាគន្លឹះខ្លីៗសម្រាប់បន្ថែមការយល់ដឹងទៅលើស្ថានភាពជំងឺ នឹងពត៌មាននៃឱសថនីមួយៗខ្លះតែប៉ុណ្ណោះ។ ប្រសិនបើមានសញ្ញាណនៃការសង្ស័យណាមួយដែលទាក់ទងទៅនឹងជំងឺនានា និងការប្រើប្រាស់ឱសថណាមួយ សូមទៅពិភាក្សា ឬ ពិគ្រោះជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេស ឬ ឱសថការី ជាមុនសិន👩‍⚕️🧑‍⚕️ ដោយជៀសវាងការព្យាបាល នឹងការប្រើប្រាស់ឱសថដោយខុសគោលការណ៍នឹងការណែនាំ ដែលអាចបណ្តាលជាគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិត។

🚫 រក្សាសិទ្ធដោយ៖ Drug and Disease-DD Lim LyLy

#យល់ដឹងអំពីឱសថក្រពះក្រុមPPIs

✍️ PPIs ត្រូវបានគ្រូពេទ្យប្រើជាឱសថព្យាបាលទៅលើរោគសញ្ញាដែលទាក់ទងនឹងបញ្ហាក្រពះដូចជា
◇ ក្រហាយទ្រូង (Hearburn)
◇ ច្រាលជាតិអាស៊ីតក្រពះ (acid reflux)
◇ ការព្យាបាលមេរោគក្រពះ H.pylori (ដោយបូកផ្សំជាមួយក្រុមឱសថសម្លាប់មេរោគ Antibiotics)

🟢 សារធាតុសកម្មនៃក្រុម PPIs មានដូចជា៖
- Omeprazole: 20mg , 40mg
- Esomeprazole: 20mg , 40mg
- Lansoprazole: 15mg , 30mg
- Pantoprazole: 20mg , 40mg
- Rabeprazole: 10mg , 20mg
- Dexlansoprazole: 30mg , 60mg

➡️ ករណីដែលបណ្តាលឲ្យកើតមានសញ្ញាក្រហាយទ្រូង នឹង ការច្រាលអាស៊ីតក្រពះអាចបណ្តាលមកពីករណីស្រាលទៅធ្ងន់ដូចជា៖
- ភាពស្រ្តេស ឬ ការភ័យបារម្ភ (Anxiety)
- ការជក់បារី (Smoking)
- ការផឹកស្រា
- ដំបៅក្រពះ (Stomach Ulcer)
- មេរោគក្រពះ H.pylori
- ជំងឺច្រាលទឹកអាស៊ីតក្រពះ (GERD)
- Hiatal hernias
- ការចុះខ្សោយនៃសន្ទះបិទផ្នែកខាងក្រោមនៃបំពង់អាហារ (LES)
- ចំណីអាហារមួយចំនួន (អាហារហឹរ, ជូរ)
- ភេស្ជជៈដែលមានជាតិកាហ្វេអ៊ីនច្រើនពេក
- ការស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ដែលតឹងណែនជ្រុលជាដើម

✅️ PPIs មាននាទីសំខាន់ក្នុងការបន្ថយកម្រិតជាតិអាស៊ីតដែលនៅក្នុងក្រពះ ធ្វើឲ្យកាត់បន្ថយអាការៈនៃការច្រាលជាតិអាស៊ីតក្រពះ នឹង ក្រហាយទ្រូងជាដើម។

📑 តាមរយៈការស្រាវជ្រាវរបស់គ្រឹះស្ថានអន្តរជាតិនៃជំងឺក្រពះពោះវៀនបានបង្ហាញថា PPIs =Proton Pumps Inhibitor អាចជួយព្យាបាលការរលាកនៃបំពង់អាហារ (Esophagus) ពី 90-94% នៃករណី។

♻️ ការប្រើប្រាស់គួរតែប្រើនៅមុខពេលញ៉ាំចំណីអាហារ ក្នុងពេលក្រពះទទេរ ដោយអាស៊ីក្រពះនឹងធ្វើការបំបែកសារធាតុសកម្មដែលអាចជួយការពារអាការៈនៅមុនពេលវាកកើត។

🔴 ផលរំខាននៃក្រុមឱសថ PPIs:
- ហើមពោះ
- ឈឺពោះ
- រាគ
- ចង្អោរ
- ឈឺក្បាល

** ហានិភ័យផលរំខានការប្រើរយៈពេលយូរ
- បាក់ឆ្អឹង (ចង្កះ, ត្រកៀក, ឆ្អឹងខ្នង)
- ឡើងកម្រិតអរម៉ូនដែលជម្រុញការចេញអាស៊ីតក្រពះ (hypergastrinemia)
- ជំងឺរលាកសួតដែលឆ្លងជាសហគមន៍
- ការបង្កដោយមេរោគ Clotridium difficile, Camphylobacter នឹង Salmonella
- កម្រិត Magnesium ចុះទាប (Hypomagnesemia)
- កម្រិតវីតាមីន បេ 12 ថយចុះ

🚫 ការហាមឃាត់ប្រើនៃក្រុមឱសថ PPIs:

ការហាមឃាត់ (Contra-indications)
- ប្រតិកម្មជាមួយសារធាតុក្រុមឱសថ PPIs

- ហាមឃាត់ការប្រើជាមួយសារធាតុឱសថ Specific-drug Rilpivirine (ឱសថព្យាបាល HIV) ដោយសារធាតុក្រុម PPIs នឹងកាត់បន្ថយការស្រូបរបស់ឱសថ Rilpivirine ដែលជាហានិភ័យដល់ការព្យាបាលជម្ងឺ HIV។

⚠️ ការប្រុងប្រយ័ត្នប្រើក្នុងករណី៖
- ជំងឺខ្សោយថ្លើមកម្រិតធ្ងន់
- ជំងឺខ្សោយតម្រងនោមរ៉ាំរ៉ៃ
- កង្វះសារធាតុចិញ្ចឹម នឹង បញ្ហាឆ្អឹង
- ហានិភ័យនៃការបង្ករោគ

💊 អន្តរកម្មធំៗឱសថនៃក្រុម PPIs ៖
1. Clopidogrel : ការប្រើប្រាស់ Omeprazole & Esomeprazole ត្រូវបានហាមឃាត់ ដោយសារវាអាចកាត់បន្ថយប្រសិទ្ធិភាពនៃក្រុមឱសថប្រឆាំងការកកឈាម (antiplatelets) ដោយអាចជំនួសជា Lansoprazole ឬ Pantoprazole ក្នុងករណីចាំបាច់បំផុត។

2 សារធាតុថ្នាំមួយចំនួនដែលត្រូវពឹងផ្អែកលើអាស៊ីតក្រពះ ដូចជា ឱសថ Ketoconazole (បន្ថយការស្រូបនៃឱសថ អាចឲ្យថយចុះនូវប្រសិទ្ធិភាព) , ឱសថ Digoxin (បង្កើនការស្រូបនៃឱសថ បណ្តាលឲ្យកើនឡើងនៃកម្រិតពុលរបស់ Digoxin)

3 ក្រុមឱសថដទៃៗ ដូចជា Warfarin,Phenytoin នឹងឱសថងងុយដេក Diazepam ជាដើម

💡 ការចែករំលែកអត្ថបទខាងលើគ្រានតែជាគន្លឹះខ្លីៗសម្រាប់បន្ថែមការយល់ដឹងទៅលើស្ថានភាពជំងឺ នឹងពត៌មាននៃឱសថនីមួយៗខ្លះតែប៉ុណ្ណោះ។ ប្រសិនបើមានសញ្ញាណនៃការសង្ស័យណាមួយដែលទាក់ទងទៅនឹងជំងឺនានា និងការប្រើប្រាស់ឱសថណាមួយ សូមទៅពិភាក្សា ឬ ពិគ្រោះជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេស ឬ ឱសថការី ជាមុនសិន👩‍⚕️🧑‍⚕️ ដោយជៀសវាងការព្យាបាល នឹងការប្រើប្រាស់ឱសថដោយខុសគោលការណ៍នឹងការណែនាំ ដែលអាចបណ្តាលជាគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិត។

❌️❌️ រក្សាសិទ្ធិដោយ Drug and Disease-DD Lim LyLy

សារធាតុចិញ្ចឹមធំៗ បីយ៉ាងដែលអ្នកគួរដឹងនៅក្នុងរាងកាយ៖
1 Carbohydrates (ស្ករ)
2 Protein
3 Fat (ខ្លាញ់)

Drug and Disease-DD Editor by : Lim LyLy
⛔️ ហាមថតចម្លងដោយគ្មានការអនុញ្ញាតិ