Apnea Gjumit

Apnea e gjumit është një çrregullim i gjumit ku frymëmarrja ndalon ose zvogëlohet në mënyrë të përsëritur gjatë gjumit. Këto ndërprerje zgjasin zakonisht 10 sekonda ose më shumë dhe mund të përsëriten dhjetëra apo edhe qindra herë gjatë natës.

Llojet kryesore

* Apnea obstruktive e gjumit (OSA) – forma më e shpeshtë. Rruga e frymëmarrjes ngushtohet ose bllokohet për shkak të relaksimit të indeve të fytit dhe pozicionit të gjuhës.
* Apnea qendrore e gjumit (CSA) – ndodh kur truri nuk dërgon sinjalet e duhura për të kontrolluar frymëmarrjen.
* Apnea e përzier – kombinim i të dyja formave.

Simptomat

* Gërhitje e fortë.
* Ndalime të frymëmarrjes të vërejtura nga partneri.
* Zgjime me ndjesinë e mbytjes ose mungesës së ajrit.
* Përgjumje gjatë ditës.
* Lodhje kronike.
* Dhimbje koke në mëngjes.
* Vështirësi në përqendrim dhe kujtesë.

Faktorët e rrezikut

* Mbipesha.
* Qafë e trashë ose rrugë të ngushta të frymëmarrjes.
* Bajame të zmadhuara.
* Gjuha e madhe ose qiellza e butë e ulur.
* Mosha më e madhe.
* Gjinia mashkullore.
* Konsumi i alkoolit ose qetësuesve para gjumit.
* Duhanpirja.

Komplikimet

Nëse nuk trajtohet, apnea e gjumit mund të rrisë rrezikun për:

* Hipertension arterial.
* Sëmundje të zemrës dhe aritmi.
* Goditje në tru.
* Diabet tip 2.
* Aksidente për shkak të përgjumjes.
* Ulje të cilësisë së jetës.

Si diagnostikohet?

Diagnoza vendoset me:

* Poligrafi respiratore (test në shtëpi ose në laborator).
* Polisomnografi (PSG) – ekzaminimi më i plotë i gjumit, që regjistron frymëmarrjen, oksigjenin, aktivitetin e trurit, lëvizjet e syve dhe të muskujve.

Trajtimi

* Humbje peshe (kur është e nevojshme).
* Shmangia e alkoolit dhe qetësuesve para gjumit.
* Fjetja në anë.
* Pajisja CPAP, trajtimi më efektiv për shumicën e rasteve me OSA.
* Aparate dentare për raste të caktuara.
* Kirurgji në raste të zgjedhura.

Kur duhet të dyshohet për apne të gjumit?
Nëse gërhisni fort, ndaloni frymëmarrjen gjatë gjumit, zgjoheni të lodhur ose keni përgjumje të tepruar gjatë ditës, rekomandohet të kryeni një poligrafi ose polisomnografi për të konfirmuar diagnozën.

Terapia me CPAP eshte zgjedhja e pare e trajtimit te apnese se gjumit ne gravidance sipas Kolegjit Amerikan te Pneumologeve

Komponentët kryesorë të një polisomnografie (PSG) janë më të shumtë se ata të poligrafisë, sepse PSG regjistron edhe gjumin dhe fazat e tij.

1. EEG (Elektroencefalograma)

* Elektroda në skalp.
* Regjistron aktivitetin cerebral.
* Përcakton fazat e gjumit (N1, N2, N3 dhe REM).

2. EOG (Elektrookulograma)

* Elektroda pranë syve.
* Regjistron lëvizjet okulare.
* E domosdoshme për identifikimin e gjumit REM.

3. EMG e mjekrës

* Elektroda në mjekër.
* Mat tonusin muskulor.
* Ndihmon në dallimin e REM nga fazat e tjera.

4. EMG e këmbëve

* Elektroda në muskujt tibialë.
* Zbulon lëvizjet periodike të gjymtyrëve (PLMS).

5. Kanula nazale

* Mat rrjedhën e ajrit.

6. Termistori/Termokopla

* Mat rrjedhën orale dhe nazale.
* Veçanërisht e rëndësishme për identifikimin e apneve.

7. Rripat torakal dhe abdominal

* Matin përpjekjen respiratore.

8. Oksimetri e pulsit (SpO₂)

* Mat saturimin e oksigjenit dhe pulsin.

9. EKG (ECG)

* Regjistron ritmin kardiak.

10. Sensori i pozicionit të trupit

* Regjistron pozicionin gjatë gjumit.

11. Mikrofoni i gërhitjes

* Regjistron intensitetin dhe kohëzgjatjen e gërhitjes.

Kanalet minimale sipas AASM për PSG diagnostike

* EEG (minimum 6 elektroda)
* EOG (2 kanale)
* EMG mjekre
* ECG
* Kanula nazale
* Termistor
* Rripa torakal dhe abdominal
* SpO₂
* Pozicioni i trupit
* EMG e këmbëve

Kjo e bën polisomnografinë standardin e artë për diagnostikimin e apnesë së gjumit, çrregullimeve të lëvizjes gjatë gjumit, parasomnive dhe çrregullimeve neurologjike të gjumit.

Komponentët kryesorë të një poligrafie respiratore (PG) për diagnostikimin e apnesë së gjumit janë:

1. Kanula nazale (Nasal Pressure Cannula)
* Mat rrjedhën e ajrit në hundë.
* Përdoret për identifikimin e apneve dhe hipopneve.
2. Rripat torakal dhe abdominal
* Matin përpjekjen respiratore të kraharorit dhe abdomenit.
* Ndihmojnë në dallimin e apnesë obstruktive nga ajo qendrore.
3. Oksimetri e pulsit (SpO₂)
* Mat saturimin e oksigjenit dhe frekuencën e pulsit.
* Regjistron desaturimet gjatë natës.
4. Njësia regjistruese (Recorder)
* Pajisja kryesore që mbledh dhe ruan të gjitha sinjalet.
5. Sensori i pozicionit të trupit
* Tregon nëse pacienti fle në shpinë, anash apo barkas.
* E rëndësishme për apnenë pozicionale.

Teknologjia Somnomedics dhe testi i Polisomnografise për një vlersim të plotë të frymarrjes, aktivitetit të zemrës dhe aktivitetit të trurit bashke me levizjet e gjymtyrëve

Apnea e gjumit është një çrregullim serioz dhe shpesh i nënvlerësuar, i cili nuk ndikon vetëm në cilësinë e gjumit, por prek pothuajse të gjithë organizmin. Nëse nuk diagnostikohet dhe trajtohet në kohë, ajo lidhet me rritjen e rrezikut për hipertension arterial, sëmundje kardiovaskulare, goditje në tru, diabet tip 2, obezitet, çrregullime të humorit, probleme të përqendrimit dhe lodhje të theksuar gjatë ditës. Gjithashtu mund të ndikojë në funksionin imunitar, shëndetin e mëlçisë dhe jetën seksuale.

Diagnostikimi i hershëm me poligrafi ose polisomnografi dhe trajtimi i duhur (si CPAP, humbja e peshës dhe ndryshimet në stilin e jetesës) mund të reduktojnë ndjeshëm komplikacionet, të përmirësojnë cilësinë e jetës dhe të ulin rrezikun e sëmundjeve serioze afatgjata. Prandaj, njohja dhe trajtimi i apnesë së gjumit duhet të konsiderohen një prioritet i rëndësishëm për shëndetin e përgjithshëm.

Polisomnografia për një vlersim të detajuar e nje diagnozë te sigurtë

Polisomnografia

Polisomnografia është ekzaminimi më i plotë për vlerësimin e gjumit. Gjatë natës regjistrohen njëkohësisht disa parametra të organizmit për të diagnostikuar çrregullimet e gjumit, veçanërisht Apnea Obstruktive e Gjumit.

Çfarë monitoron polisomnografia?

* Aktivitetin e trurit (EEG)
* Lëvizjet e syve
* Aktivitetin e muskujve
* Frekuencën e zemrës (EKG)
* Frymëmarrjen dhe rrjedhën e ajrit
* Nivelet e oksigjenit në gjak
* Pozicionin e trupit gjatë gjumit
* Gërhitjen

Kur rekomandohet?

* Gërhitje e fortë dhe e vazhdueshme
* Ndalime të frymëmarrjes gjatë gjumit
* Përgjumje e tepruar gjatë ditës
* Zgjime të shpeshta gjatë natës
* Dyshim për apnea të gjumit
* Lëvizje të pazakonta gjatë gjumit
* Pagjumësi me shkak të paqartë

Si realizohet?Pacienti fle një natë në laboratorin e gjumit ose, në disa raste, në shtëpi me pajisje të posaçme. Elektroda dhe sensorë të vegjël vendosen në kokë, fytyrë, kraharor dhe gishta për të regjistruar parametrat gjatë gjithë natës.

Parametrat kryesorë që raportohen

* AHI (Apnea-Hypopnea Index) – numri i apneve dhe hipopneve për orë gjumë.
* ODI (Oxygen Desaturation Index) – numri i uljeve të oksigjenit për orë.
* Saturimi minimal i oksigjenit (SpO₂).
* Efikasiteti i gjumit.
* Koha e kaluar në fazat e ndryshme të gjumit.

Interpretimi i AHI

* < 5/orë: Normal
* 5–14.9/orë: Apne e lehtë
* 15–29.9/orë: Apne e moderuar
* ≥ 30/orë: Apne e rëndë

Polisonografia konsiderohet standardi i artë për diagnostikimin e apnesë obstruktive të gjumit dhe shumë çrregullimeve të tjera të gjumit.

Me Resmed cdo natë ka rëndësi