PSM News

မုန်တိုင်းငယ်အရှိန်ကြောင့် ရက်ဆက်၍ မိုးကြီးနေဦးမည်၊ မြစ်ရေကြီး မှုနှင့်အတူ ပင်လယ်ပြင်လှိုင်းအလွန်ကြီးမည့် အန္တရာယ် သတိပေး

PSM (News)
ဩဂုတ် ၁၃၊ ၂၀၂၆

ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်မြောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းသည် မုန်တိုင်း ငယ်အဖြစ်သို့ အားကောင်းလာပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အနောက်ဘင်္ဂလား ပြည်နယ် အတွင်းသို့ ဦးတည် ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်မည် ဖြစ်သည်။

အဆိုပါ မုန်တိုင်းငယ်အရှိန်နှင့် အားလွန်ကောင်းနေသော မုတ်သုံလေစီးကြောင်းများကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ ဒေသအများအပြားတွင် မိုးရက်ဆက် ရွာသွန်းပြီး ဒေသအလိုက် မိုးအလွန်ကြီးနိုင်ကြောင်း အိန္ဒိယ မိုးလေဝသဌာန (IMD) နှင့် ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံ စောင့်ကြည့်ချက်များအရ သိရသည်။

မွန်၊ ကရင်၊ ရခိုင်၊ ချင်းပြည်နယ်နှင့် တနင်္သာရီတိုင်းတို့တွင် မိုးအလွန်များနိုင်ပြီး ဧရာဝတီ၊ ရန်ကုန်၊ ပဲခူးတိုင်းနှင့် နေပြည်တော်တို့တွင်လည်း မိုးအသင့်အတင့်မှ မိုးများနိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် ချောင်းဆုံ၊ ကျိုက်မရော၊ မုဒုံ၊ ကျိုက်ခမီ၊ ကျိုက်ဒုံ၊ ရေးနှင့် ထားဝယ် အစရှိသည့် မြို့နယ်များတွင် မိုးအလွန် ကြီးနိုင်သည်။

ထို့ပြင် မကွေး၊ မန္တလေး၊ မိတ္ထီလာ၊ သာစည်၊ မလိုင်၊ တပ်ကုန်း၊ ဖျာပုံ၊ မအူပင်နှင့် ညောင်တုန်းတို့တွင်မူ ဩဂုတ် ၁၆ ရက်အထိ တိမ်ထူထပ်ပြီး နေရာကွက်၍ မိုးသည်းထန်နိုင်သည်။

ဧရာဝတီမြစ်ရေသည် မြင်းမူ၊ ပခုက္ကူနှင့် ညောင်ဦးတို့တွင် စိုးရိမ်ရေအမှတ်ထက် ရောက်ရှိနေပြီး ပခုက္ကူနှင့် ညောင်ဦးတို့တွင် ၄ လက်မခန့် ထပ်မံမြင့်တက်နိုင်သည်။ ထို့ပြင် ဆိပ်သာ၊ ဟင်္သာတ၊ ဇလွန်နှင့် ပြည်မြို့တို့တွင်လည်း ရှေ့လာမည့် ၂၄ နာရီမှ ၄၈ နာရီအတွင်း စိုးရိမ်ရေအမှတ်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ကြောင်း မိုး/ဇလက သတိပေးထားသည်။

လက်ရှိအနေဖြင့် ဒုဋ္ဌဝတီ၊ သံလွင်နှင့် စစ်တောင်းမြစ်ရေတို့သည် မြစ်ငယ်၊ ဘားအံနှင့် မဒေါက်မြို့တို့တွင် စိုးရိမ်ရေအမှတ်ထက်၌ပင် ဆက်လက် မြင့်တက်နေဦးမည် ဖြစ်သည်။

ပေါင်းလောင်းဆည်တွင် ကန်ပြည့်ရန် ၁ ဒသမ ၈၁ ပေသာ လိုတော့သဖြင့် ရေပိုလွှဲမှ ထုတ်လွှတ်ရေ ပမာဏ တိုးမြှင့်ထားရာ တမံအောက်ပိုင်း ပေါင်းလောင်းမြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက်နှင့် ပျဉ်းမနား၊ ဇေယျာသီရိ မြစ်ကမ်းဘေး နိမ့်ပါးသော ဒေသများ မြစ်ရေမြင့်တက်မှုကို သတိပြုရန် လိုအပ်သည်။

မြန်မာ့ကမ်းရိုးတန်းနှင့် ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင်တွင် မိုးသက်လေပြင်းများ တိုက်ခိုက်နိုင်ပြီး လှိုင်းအမြင့် ၁၀ ပေမှ ၁၂ ပေအထိ ရှိနိုင်သဖြင့် ကမ်းနီး/ကမ်းဝေး ရေလုပ်သားများနှင့် ရေကြောင်း သွားလာ သူများအနေဖြင့် ပင်လယ်ပြင်သို့ ထွက်ခွာခြင်း မပြုကြရန် အထူး သတိပေးထားသည်။

#မိုးလေဝသ
#မုန်တိုင်းငယ်အရှိန်
#မြစ်ရေကြီးမှုသတိပေးချက်
#မိုးကြီးမည်
#ပေါင်းလောင်းဆည်

မင်းအောင်လှိုင်၏ ထိုင်းခရီးစဉ်နှင့် ဒေသတွင်း ဝေဖန်မှုများအကြား ရလဒ်မပေါ်သည့် သံတမန်ရေး

PSM (News)
ဩဂုတ် ၁၃၊၂၀၂၆

ထိုင်းနိုင်ငံ၏ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ချိန်ညှိထားသော ဆက်ဆံရေးမူဝါဒနှင့် နေပြည်တော်အပေါ် သံတမန်ရေးအရ အားပေးဆောင်ရွက်မှုများသည် ပြည်တွင်းနှင့် ဒေသတွင်း ပြင်းထန်သောဝေဖန်မှုများကို ရင်ဆိုင်နေရသည်။

ထို့အပြင်ထိုင်းနိုင်ငံ၏မြန်မာ့နိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းရာတွင်မူ သိသာထင်ရှားသော အကျိုးအမြတ် တစ်စုံတစ်ရာ မရရှိခဲ့ကြောင်း နိုင်ငံရေးသုံးသပ်ချက်များက ဖော်ပြနေပါသည်။

ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် အနုတင် ချန်းဗီရာကူလ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အာဏာလုသမ္မတ မင်းအောင်လှိုင်ကို သြဂုတ်လ ၆ ရက်မှ ၇ ရက်နေ့အထိ လက်ခံတွေ့ဆုံခဲ့ပြီး နယ်စပ်လုံခြုံရေး၊ နိုင်ငံဖြတ်ကျော် လိမ်လည်မှုတိုက်ဖျက်ရေး၊ မီးခိုးမြူနှင့် ရေထုညစ်ညမ်းမှု ထိန်းချုပ်ရေးတို့အတွက် ရည်မှန်းချက်ထား လုပ်ဆောင်ခဲ့သော်လည်း နိုင်ငံတကာနှင့် ပြည်တွင်းဒီမိုကရေစီ အရေးလှုပ်ရှားသူများ၏ ပြင်းထန်သော ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။

မင်းအောင်လှိုင်၏ ခရီးစဉ်သည် စစ်ကောင်စီအတွက် တရားဝင်မှု ရရှိစေရန် အထောက်အကူဖြစ်စေခဲ့ပြီး၊ ထိုင်းနိုင်ငံအနေဖြင့် အာဆီယံ၏ ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ရပ်ကို လျစ်လျူရှုရာရောက်ခဲ့ကြောင်း ဝေဖန်ခံခဲ့ရသည်။

နှစ်နိုင်ငံ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MOU) များနှင့် ရေထုအရည်အသွေး စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်များ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသော်လည်း ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ မြေရှားသတ္တုတွင်းလုပ်ငန်းများမှ ကူးစက်လာသည့် ကော့မြစ် ရေထုညစ်ညမ်းမှုကို ကိုင်တွယ်ရာတွင် မြန်မာဘက်က ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း အားနည်းမှုကြောင့် လက်တွေ့တွင် အကောင်အထည်ဖော်ရန် ခက်ခဲနေဆဲဖြစ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံရောက် မြန်မာ့အရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများနှင့် ထိုင်းအတိုက်အခံ ပြည်သူ့ပါတီ အမတ်များက ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ပြတ်သားစွာ ဖိအား‌ပေးရန်‌တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

ကိုးကား-Thai PBS

#မြန်မာ့နိုင်ငံရေး
#ထိုင်းမြန်မာဆက်ဆံရေး
#မင်းအောင်လှိုင်
#အနုတင်ချန်းဗီရာကူလ်
#အာဆီယံဘုံသဘောတူညီချက်

ဖခင်ဖြစ်သူ ကွယ်လွန်သွားပြီးနောက် ဘောလုံးကစားသမားဘဝကို ဆက်လက် ရပ်တည်ရန် မသေချာတော့ကြောင်း လီယွန်နယ် မက်ဆီ ပြောကြား

PSM (News)
ဩဂုတ် ၁၃ ၊၂၀၂၆

ဖခင်ဖြစ်သူ ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပြီးနောက် ၎င်း၏ ဘောလုံးကစားသမားဘဝကို အချိန်အကြာကြီး ဆက်လက် ရပ်တည်သွားရန် မသေချာတော့ကြောင်း အာဂျင်တီးနား ဘောလုံးသမား လီယွန်နယ် မက်ဆီက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ပြောကြားလိုက်သည်။

မက်ဆီ၏ ဖခင်ဖြစ်သူ ဟော်ဟေးသည် ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ၊ ရိုဆာရီယိုမြို့ရှိ ဆေးခန်းတစ်ခုတွင် ရောဂါဝေဒနာဖြင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီးစ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အသက် ၆၈ နှစ် ရှိပြီ ဖြစ်သည်။

“ဖေဖေ မရှိဘဲနဲ့ ကျွန်တော် ဘာဆက်လုပ်ရမယ်မှန်း မသိတော့ပါဘူး။ ဘယ်လိုရှေ့ဆက်ရမယ်န်းလည်း မသိပါဘူး။ ကျွန်တော် ဘောလုံးပဲ ကစားတတ်ခဲ့တာပါ၊ အခုတော့ ဒီကစားသမားဘဝကို ဆက်ပြီး အချိန်အကြာကြီး လုပ်ကိုင်သွားနိုင်ဦးမလားဆိုတဲ့ သံသယတွေ အများကြီး ရှိလာပါပြီ” ဟု မက်ဆီက ၎င်း၏ အင်စတာဂရမ် လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွင် ဝမ်းနည်းပူဆွေးကြောင်း ရေးသားဖော်ပြခဲ့သည်။

“ဖေဖေက အစကတည်းက ကျွန်တော့်ဘေးမှာ အမြဲရှိနေခဲ့တာပါ။ အခုတော့ အဆုံးသတ်ဖို့ သိပ်မလိုတော့ပါဘူး။ ဘာလို့များ အတူတူ အဆုံးသတ်နိုင်ဖို့အတွက် နောက်ထပ် အချိန်နည်းနည်းလောက် မစောင့်နိုင်ခဲ့တာလဲ” ဟု ၎င်းက ရေးသားထားသည်။

အသက် ၃၉ နှစ်အရွယ် အာဂျင်တီးနား အသင်းခေါင်းဆောင် မက်ဆီက ၎င်းအနေဖြင့် ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ခြင်းမှာ ဖခင်ဖြစ်သူ၏ ဆန္ဒကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ အဆိုပါ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ ဗိုလ်လုပွဲတွင် အာဂျင်တီးနားအသင်းသည် အချိန်ပိုပြီးဆုံးမှသာ စပိန်အသင်းကို ရှုံးနိမ့်ကာ ဒုတိယဆုသာ ရရှိခဲ့သည်။
“နောက်ဆုံး ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲမှာ ဝင်ကစားပေးဖို့ ဖေဖေ အမြဲတောင်းဆိုခဲ့တာပါ။ ပြိုင်ပွဲစတင်ဖို့ ရက်ပိုင်းအလိုမှာ ဖေဖေ ပိုပြီးနေမကောင်း ဖြစ်လာခဲ့တာပါ” ဟု မက်ဆီက ပြောကြားခဲ့သည်။

“ဒီပြိုင်ပွဲမှာ ဖေဖေ မပါလာနိုင်တာ ဒါ ပထမဆုံးအကြိမ်ပါပဲ... ပွဲစဉ်တိုင်း ပြီးဆုံးသွားတိုင်းမှာ ဖေဖေဆီက မက်ဆေ့ခ်ျကို ကျွန်တော် အမြဲစောင့်မျှော်နေမိခဲ့တယ်။ အဲဒီအချိန်ကျမှသာ အခြေအနေက ဘယ်လောက်တောင် အမှန်တရားဖြစ်နေပြီလဲဆိုတာကို ကျွန်တော် သဘောပေါက်ခဲ့ရပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

“ကျွန်တော့်ရဲ့ ခြေထောက်တွေက ဆက်ပြီး မသွားနိုင်တော့ပါဘူး။ ဒီတစ်ခါတော့ ကျွန်တော့်ရဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အစွမ်းအစထက် ကျော်လွန်ပြီး ကြိုးစားခဲ့ပေမဲ့ မဖြစ်နိုင်ခဲ့ပါဘူး။ ကျွန်တော် ဘယ်တုန်းကမှ ကောင်းကောင်း မနေနိုင်ခဲ့ပါဘူး... ချန်ပီယံ မဖြစ်ခဲ့ရပေမဲ့ ပွဲစဉ်တိုင်းကို ဘယ်လောက်တောင် ပျော်ရွှင်စွာ ဖြတ်သန်းခဲ့ရလဲဆိုတာ ဖေဖေ သိမှာမဟုတ်ပါဘူး။ ဒီတစ်ခါလည်း ဖေဖေ ပြောတာ မှန်ခဲ့ပါတယ်၊ ကျွန်တော် အဲဒီမှာ ရှိနေဖို့နဲ့ ကစားဖို့ လိုအပ်ခဲ့ပါတယ်” ဟု မက်ဆီက ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုများ ရှိနေသော်လည်း အင်တာမိုင်ယာမီ တိုက်စစ်မှူး မက်ဆီက ၎င်း၏ သားသမီးများကို ပြုစုပျိုးထောင်ရာတွင် ဖခင်ဖြစ်သူ၏ အမှတ်တရများကို ဂုဏ်ပြုသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ကတိပြုခဲ့သည်။

“ဖေဖေ့ကို အရမ်းလွမ်းနေရမှာပါ၊ ဒါပေမဲ့ ဖေဖေဟာ အမြဲတမ်း ရှိနေမှာပါ။ အထူးသဖြင့် ကျွန်တော့်ရဲ့ သားသမီးတွေကို ပြုစုပျိုးထောင်တဲ့နေရာမှာပေါ့၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဖေဖေ ကျွန်တော့်ကို ပြုစုပျိုးထောင်ပေးခဲ့သလိုမျိုး ကျွန်တော်လည်း သူတို့ကို သင်ကြားပြသပြီး ပြုစုပျိုးထောင်သွားမှာမို့လို့ပါ” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ကိုးကား-CNA

#လီယွန်နယ်မက်ဆီ
#အာဂျင်တီးနား
#ဘောလုံး
#ဖခင်ကွယ်လွန်

ဗြိတိန်နိုင်ငံ၊ဒွန်ကတ်စတာမြို့တွင် မိခင်၏အသက်ကို အံ့သြဖွယ် ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည့် အသက်သုံးနှစ်အရွယ် ကလေးငယ်

PSM (News)
ဩဂုတ် ၁၃၊ ၂၀၂၆

အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ ဒွန်ကတ်စတာမြို့တွင် အသက် ၂၈ နှစ်အရွယ် မိခင်ဖြစ်သူ ဂျော်ဂျီယာသည် အိမ်တွင် ရုတ်တရက် မူးလဲကျသွားစဉ် အသက်သုံးနှစ်အရွယ် သားဖြစ်သူ ဂျိမ်းစ်က အရေးပေါ် ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုပြုလုပ်ကာ မိခင်ဖြစ်သူ၏ အသက်ကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း တောင်ယော့ရှိုင်းယား ရဲတပ်ဖွဲ့က ဩဂုတ် ၁၂ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။

မိခင်ဖြစ်သူ ဂျော်ဂျီယာသည် သွေးပေါင်ချိန် ရုတ်တရက် ကျဆင်းခြင်းနှင့် ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်းတို့ကြောင့် အိမ်ပေါ်တွင် သတိလစ် မေ့မြောသွားခဲ့သည်။ သို့သော် ကလေးငယ် ဂျိမ်းစ်မှာ ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်ခြင်းမရှိဘဲ တောင်ယော့ရှိုင်းယား ရဲတပ်ဖွဲ့၏ အရေးပေါ်နံပါတ် ၉၉၉ သို့ ငြိမ်သက်စွာဖြင့် ဖုန်းခေါ်ဆိုနိုင်ခဲ့သည်။

အရေးပေါ် ဖုန်းလက်ခံဖြေကြားသူ ရဲအရာရှိ ဂျင်က ကလေးငယ်အား ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်မသွားစေဘဲ အကျိုးရှိရှိ ဆက်သွယ်နိုင်ရန် နည်းလမ်းပြောင်းလဲ အသုံးပြုခဲ့ရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“ကျွန်မရဲ့ ဦးစားပေးက ကလေးကို စိတ်တည်ငြိမ်အောင် ထိန်းထားပေးဖို့နဲ့ ကျွန်မ လုပ်ခိုင်းချင်တာတွေကို နားလည်စေဖို့ပါပဲ” ဟု ရဲအရာရှိ ဂျင်က ဆိုသည်။ “ကြောက်ရွံ့စေနိုင်မယ့် သို့မဟုတ် ရှုပ်ထွေးစေမယ့် ညွှန်ကြားချက်တွေ ပေးမယ့်အစား မိခင်ဖြစ်သူကို နိုးလာအောင် လက်ဖြင့်တို့ကစားခိုင်းတဲ့ ပုံစံမျိုးနဲ့ ကျွန်မ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ရှင်းပြခဲ့သည်။

ယင်းကဲ့သို့ တီထွင်ဖန်တီးလုပ်ဆောင်မှုကြောင့် မိနစ်ပိုင်းအတွင်းမှာပင် မိခင်ဖြစ်သူ ဂျော်ဂျီယာမှာ သတိပြန်လည်လာခဲ့သည်။
လွန်ခဲ့သည့် လအနည်းငယ်က ရှက်ဖီးမြို့ရှိ အရေးပေါ်ဝန်ဆောင်မှုများ ပြတိုက်သို့ မိသားစု အလည်အပတ် သွားရောက်ခဲ့စဉ်က မိဘများဖြစ်ကြသည့် ဂျော်ဂျီယာနှင့် ဂျိတ်တို့က အရေးပေါ် ဖုန်းခေါ်ဆိုရမည့် နည်းလမ်းများကို သားဖြစ်သူအား ကြိုတင်သင်ကြားပေးခဲ့ခြင်းက ယခုကဲ့သို့ အသက်ကယ်တင်နိုင်ရန် အကြောင်းဖန်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

“ကျွန်မ ဘယ်လောက်ကြာကြာ သတိလစ်နေမယ်ဆိုတာ မသိနိုင်တဲ့အတွက် သူက ကျွန်မအသက်ကို ကယ်တင်ပေးခဲ့တာပါ” ဟု ဂျော်ဂျီယာက ပြောကြားခဲ့သည်။ “သတိပြန်ရလာချိန်မှာ ကျွန်မ အရမ်းကို စိတ်လှုပ်ရှားနေခဲ့ပေမဲ့ ဖုန်းလိုင်းပေါ်က ရဲအရာရှိက ကျွန်မကို စိတ်တည်ငြိမ်အောင် လုပ်ဆောင်ပေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ကြသော ဂျော်ဒန် ကာဆင်နှင့် ရှာလော့ ဝိတ်တို့သည် အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာသို့ အမြန်ဆုံး ရောက်ရှိလာခဲ့ကြပြီး ဂျော်ဂျီယာ၏ ကျန်းမာရေး အခြေအနေကို စစ်ဆေးပေးခဲ့သည်။
သတ္တိရှိလှသော ကလေးငယ် ဂျိမ်းစ်၏ လုပ်ဆောင်မှုကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ၎င်းအား စစ်မှန်သော ရဲကားတစ်စီးပေါ်သို့ တက်ထိုင်ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး ရဟတ်ယာဉ် အရုပ်တစ်ရုပ်ကို လက်ဆောင်အဖြစ် ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့ကြသည်။
“သူဟာ တကယ်ကို အံ့သြစရာကောင်းတဲ့ ကလေးငယ်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ဒီလောက်အရေးကြီးတဲ့ အခြေအနေကို သူကိုယ်တိုင် အသိအမှတ်ပြု လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့တာကို ကျွန်မတို့ ယုံတောင်မယုံနိုင်သေးပါဘူး” ဟု ဂျော်ဂျီယာက ဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်စွာ ပြောကြားခဲ့သည်။ “အခြားမိဘတွေအနေနဲ့လည်း မိမိတို့ရဲ့ ကလေးငယ်တွေကို ဒီလိုအကြောင်းအရာမျိုး ကြိုတင်ပြောပြဆွေးနွေးဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။ ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်နဲ့ သင်ကြားပေးဖို့ ဆိုတာ တကယ်ကို အရေးကြီးပြီး အသက်တောင် ကယ်တင်နိုင်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ကိုးကား-The Independent

#ဗြိတိန်
#အရေးပေါ်ဖုန်းခေါ်ဆိုမှု
#မိခင်အသက်ကယ်တင်
#ကလေးငယ်

မြန်မာစစ်တပ်၏ အရပ်သားများအပေါ် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ တိုက်ခိုက်မှုများကို လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးယန္တရား (IIMM) ဖော်ထုတ်

PSM (News)
ဩဂုတ် ၁၃၊ ၂၀၂၆

မြန်မာစစ်တပ်သည် အရပ်သားများကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လေကြောင်းမှ တိုက်ခိုက်ခြင်း၊ မတရားဖမ်းဆီးခြင်း၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းနှင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုများကို ကျူးလွန်လျက်ရှိကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ လွတ်လပ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးယန္တရား (IIMM) ၏ ဩဂုတ်လ၁၁ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်သော နှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြလိုက်သည်။

၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁ ရက်မှ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန် ၃၀ ရက်အထိ ကာလကို လွှမ်းခြုံထားသည့် အဆိုပါ အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာစစ်တပ်သည် ယခုနှစ် ဇန်နဝါရီလက ပြီးစီးခဲ့သည့် ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်မီကာလမှစ၍ အရပ်သားများအပေါ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများနှင့် အခြားသော ရာဇဝတ်မှုများကို သိသိသာသာ တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ယခုအချိန်အထိ ဆက်လက် ကျူးလွန်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

IIMM ခေါင်းဆောင် နစ်ကိုလက်စ် ကူဂျန်က “ကျွန်ုပ်တို့ စုဆောင်းထားသော သက်သေအထောက်အထားတိုင်းနောက်တွင် ဤရာဇဝတ်မှုများကြောင့် အသက်ဘဝများ ပျက်စီးခဲ့ရသူများ ရှိနေပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ လူမှုအသိုက်အဝန်းများသည် အကြမ်းဖက်မှု အန္တရာယ်ကို အမြဲရင်ဆိုင်နေရရုံသာမက ၎င်းတို့ ခံစားခဲ့ရသည့် ဒဏ်ရာဒဏ်ချက်များကိုလည်း ဆက်လက် ခံစားနေကြရပါတယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့ပြင် တာဝန်ရှိသူများကို တရားစီရင်ရန် အရေးတကြီး လိုအပ်နေကြောင်း ၎င်းက အလေးပေး ပြောဆိုခဲ့သည်။
အစီရင်ခံစာတွင် နေအိမ်များ၊ ကျောင်းများ၊ ဆေးရုံများ၊ ဘာသာရေး အဆောက်အအုံများနှင့် ပြည်တွင်းနေရပ်စွန့်ခွာသူ (IDP) စခန်းများကို ပစ်မှတ်ထားသော လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် သေဆုံးမှု၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုနှင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကို စုံစမ်းဖော်ပြထားသည်။

အထူးသဖြင့် စစ်တပ်သည် ပါရာမိုတာများနှင့် ဒရုန်းများကို ပိုမိုအသုံးပြုလာခြင်းကြောင့် တိုက်ခိုက်မှုများကို ကြိုတင်သိရှိရန် ခက်ခဲစေပြီး အရပ်သားများအနေဖြင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရန် အချိန်အလွန်နည်းပါးစေကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ယန္တရားအနေဖြင့် ဤတိုက်ခိုက်မှုများတွင် ပါဝင်သည့် စစ်တပ်၏ တပ်ဖွဲ့ဝင်အချို့ကိုလည်း ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် စစ်တပ် ထိန်းချုပ်ထားသော ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများတွင် မတရားဖမ်းဆီးမှု၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုနှင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုများ ကျူးလွန်ခဲ့သည့် ကျယ်ပြန့်သော သက်သေအထောက်အထားများကို စုဆောင်းရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ရွေးကောက်ပွဲကို ဝေဖန်ခြင်း တားမြစ်သည့် ဥပဒေအရ လူအများအပြား ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရပြီး လူမှုကွန်ရက်တွင် ဝေဖန်ရေးသားမှုများအတွက်ပင် ထောင်ဒဏ် ၂၀ နှစ်အထိ သို့မဟုတ် သေဒဏ်အထိ ချမှတ်ခံရနိုင်သည့် အခြေအနေ ရှိနေသည်။

IIMM သည် မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် မဟာမိတ်အဖွဲ့များ၏ ရာဇဝတ်မှုများကို အဓိကထား စုဆောင်းနေသော်လည်း စစ်တပ်ကို ဆန့်ကျင်နေသော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ ကျူးလွန်သည်ဆိုသည့် အဓိက ရာဇဝတ်မှုများကိုလည်း စုံစမ်းစစ်ဆေးလျက် ရှိသည်။

ယန္တရားသည် သတင်းရင်းမြစ် ၁,၆၀၀ ကျော်ထံမှ သက်သေခံချက် ၇၅၀ ကျော်အပြင် ဓာတ်ပုံ၊ ဗီဒီယို၊ အသံဖိုင်၊ မြေပုံ၊ ဂြိုလ်တုဓာတ်ပုံနှင့် မှုခင်းဆေးပညာဆိုင်ရာ အထောက်အထား သန်း ၂၈ ကျော်ကို စုဆောင်းထားပြီးဖြစ်သည်။

ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်ခုံရုံး (ICC) နှင့် အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံတို့အပါအဝင် တရားမျှတမှုကို ရှာဖွေနေသည့် အာဏာပိုင်များနှင့် သက်သေအထောက်အထားများကို ဆက်လက် မျှဝေလျက်ရှိသည်။ ထို့အပြင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ) တွင် ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် တရားစွဲဆိုထားသည့် The Gambia v. Myanmar အမှုအတွက်လည်း လိုအပ်သော သက်သေအထောက်အထားများနှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်များကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပံ့ပိုးပေးလျက်ရှိသည်။

#မြန်မာ
#လူ့အခွင့်အရေး
#အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာရာဇဝတ်တရားရုံး
#မြန်မာစစ်တပ်