YUNOMimatcha
ชาญี่ปุ่นและอุปกรณ์ชงชา
22/02/2026
สวัสดีครับ วันนี้ขอหยิบถ้วยหนึ่งใบมาเล่าเรื่องราว ผ่านกล่องไม้ (kibako) ถ้วยใบนี้เป็น “อาซาฮียากิ” งานของอาซาฮี (มัทสึบายาชิ) โจไซ รุ่นที่ 12 ที่มาพร้อมกล่องคิวาเมะบาโกะ โดยอาซาฮีโฮไซ รุ่นที่14 ตัวถ้วยเป็นงานคาเสะใบเล็กครับ
🍵มาพูดขยายความคำว่า “คิวาเมะบาโกะ(極め箱)” ปกติถ้าศิลปินปั้นถ้วยเอง แล้วเขียนชื่อตัวเองลงบนกล่องพร้อมประทับตรา เราจะเรียกว่า โทโมบาโกะ (Tomobako - 共箱) หรือ ”กล่องคู่ตัว“ครับ แต่ถ้าถ้วยใบนั้นได้รับการยืนยัน และเขียนกล่องโดย ”บุคคลอื่นที่เป็นผู้เชี่ยวชาญ หรือรุ่นที่สืบทอด“ จะเรียกว่า คิวาเมะบาโกะ (Kiwame-bako) ทันทีครับ สาเหตุมักเกิดจากสองปัจจัยใหญ่ คือ
-กล่องเดิมหายหรือพัง ถ้วยชาอาจจะตกทอดมาหลายสิบปีจนกล่องเดิม (Tomobako) ชำรุดหรือสูญหายไป เจ้าของจึงนำถ้วยกลับไปให้ทายาทของเตาเผาช่วยดู และออกกล่องใบใหม่ให้เพื่อเป็นใบรับประกัน
-ศิลปินเสียชีวิตก่อนทำกล่องบางครั้งศิลปินรุ่นพ่อปั้นถ้วย และเผาเสร็จแล้ว แต่เสียชีวิตกะทันหันก่อนจะได้เขียนกล่อง ถ้วยเหล่านั้นจึงตกทอดมาถึงรุ่นลูก รุ่นลูกจึงต้องเป็นผู้นำถ้วยมาคัดแยก และเขียนกล่องรับรองให้ผลงานของพ่อครับ
ไม่ใช่ใครก็เขียนได้ครับ บุคคลที่ได้รับการยอมรับให้เขียนกล่องรับรองได้จะมีแค่
1. ทายาทสายตรง หรือเจ้าสำนักคนปัจจุบัน (เช่นในกรณีของใบในรูป ที่รุ่น 14 มาเขียนรับรองให้รุ่น 12)
2. ปรมาจารย์ชา จากสำนักชาใหญ่ๆ (เช่น สำนักอุราเซ็นเกะ หรือ โอโมเตะเซ็นเกะ) จัคาคิเรียกว่า “คาคิสึเกะบาโกะ”
3. นักประเมินงานศิลปะที่ได้รับการยกย่องระดับประเทศ เรียกว่า “ชิกิบาโกะ”
หลายคนอาจสงสัยว่า ”ถ้าไม่ใช่กล่องเดิมที่ศิลปินเขียนเอง มูลค่าจะตกไหม?“ คำตอบคือ ไม่เสมอไปครับ และในหลายกรณีกลับทำให้ของชิ้นนั้นดูขลังขึ้นด้วย สำหรับถ้วยอาซาฮีใบนี้ การมี ”คิวาเมะบาโกะ“ ที่เขียนโดยโฮไซรุ่นที่ 14 (หลานชาย) เพื่อรับรองงานของรุ่นที่ 12 (ปู่) ถือเป็น ใบรับประกันชั้นยอด ที่วงการนักสะสมยอมรับ 100% ครับ มันแสดงถึงความเคารพ และการสืบทอดสายเลือดของตระกูลช่างปั้นที่น่าประทับใจมากครับ
สรุปง่ายๆครับ กล่องใบนี้ทำหน้าที่เป็นเหมือน ”ใบ Certificate แบบ Official“ จากผู้นำตระกูลรุ่นหลัง เพื่อยืนยันว่าถ้วยลาย(Kase) ใบนี้ คือผลงานชิ้นเอกของโจไซรุ่นที่ 12 ของแท้แน่นอนครับ🍃
ขอบคุณข้อมูลเพิ่มเติมครับ : ณ ต้นชา🙇🏽
20/12/2025
เห็นโพสต์พี่หู ณ ต้นชา เรื่องถ้วยราคุแดงแล้วมันเร้าใจจนทนไม่ไหว ถึงกับต้องกลับมาหยิบเค้าขึ้นมาถ่ายสักหน่อย หาไปหามากลายเป็นว่าตัวผมเองมีถ้วยแดงเคลือบเต็มใบอยู่แค่ใบเดียวครับ ส่วนแบบเคลือบไม่เต็มใบยังมีซะมากกว่า 🤣
พูดถึงถ้วยราคุแดงทีไร คำว่า “ราคุแดงแสลงใจ” มักจะผุดขึ้นมาในหัวทุกทีครับ อย่างที่คุณพี่หูได้กล่าวไปในโพสต์เลย เรื่องกลิ่นมักจะมาเป็นอันดับหนึ่งเสมอที่คนมักพูดถึง จริงๆ ถ้วยแบบอื่นก็มีกลิ่นของตัวเองเหมือนกันนะครับ อย่างโอนิฮากิ หรือแม้กระทั่งราคุดำเองก็มีกลิ่น แต่อาจไม่มากเท่าสีแดง เรื่องนี้น่าขบคิดเหมือนกันแฮะ 🤔….
มาพูดถึงถ้วยแดงใบนี้กันสักหน่อยครับ เป็นราคุแดงเคลือบเต็มใบจากบ้าน ”วาราคุ“ (Waraku) ปกติเตานี้เรามักจะไม่ค่อยได้เห็นถ้วยแดงเต็มใบที่รูปทรงเร้าใจขนาดนี้ ซึ่งอายุเค้าค่อนข้างเก่าครับ พอได้จับแล้วทำให้ผมคิดถึง ”แสงแดดในฤดูใบไม้ผลิที่สดใสและอ่อนโยน“ ผิวเคลือบมีความมันวาว สีแดงชวนให้นึกถึง “ผลลูกพลับสุก” ส่วนเรื่องกลิ่น ใบนี้แทบไม่ได้กลิ่นเลยครับ น้อยเอามากๆ เป็นถ้วยราคุอีกหนึ่งใบที่ตราตรึงใจผมมากครับ
พูดถึงเรื่องชาวันนี้ครับ เป็นตัวเดิม Asahi Wazuka - Usucha จากบ้าน Chajin Tea Supply - คลังชาของเพื่อนรักชา ที่เปลี่ยนไปคือสุขภาพครับ หวัดกินเอาซะได้ เลยอยากกินชารสเข้มขึ้นมาหน่อยเพื่อให้ลิ้นสัมผัสรสได้เต็มที่ จัดไปชา 3g รสที่ได้แปลกครับเพราะเป็นหวัด 🤣 อีลุงตุงนังกันอยู่ในปาก ลามไปตีกันในสมอง กลายเป็นแก้วนี้สนุกดีครับ
#和楽 #楽
18/12/2025
三代 吉村楽入 [Yoshimura Rakunyū] ชื่อเต็ม โยชิมูระ ยาซึชิ (Yoshimura Yasushi - 吉村 康) เตาเผา ราคุนิลกามะ เป็นอีกหนึ่งเตาที่หลายๆท่านคงเห็นผ่านตากันมาไม่มากก็น้อย ในรูปแบบถ้วยราคุวาดลวดลายน่ารักที่จะพบบ่อยจะเป็นตรา ”Rakunyū-gama“ (楽入窯) ตราสี่เหลี่ยมๆจะเป็นตราระดับมาตรฐานซึ่งทำโดยคนงานในเตา
🍃ในส่วนตราประทับใบนี้ ”Manpuku“ (萬福) แปลว่า “หมื่นความสุข/โชคดี” เป็นผลงานที่ทำโดย Toshu-saku / 当主作 หรือเจ้าสำนัก
ตราระดับมาสเตอร์ของเตานั้นเองครับ
——สำหรับใบนี้ผมให้นิยามว่า “สีสันแห่งเปลวเพลิง และเงา”
ความงามสะดุดตาที่สุดคือการ ”ต่อสู้“ กันระหว่างสีแดงและสีดำครับ
• สีแดง ไม่ใช่สีแดงสดแบบฉูดฉาด แต่เป็นสีแดงอมส้มเหมือน ”ลูกพลับสุก“ หรือ ”ถ่านที่กำลังคุกรุ่น“ ให้ความรู้สึกอบอุ่นและสงบ
• สีดำ คราบสีดำที่ปรากฏแทรกตัวอยู่นั้นเรียกว่า ”Yohen“ (การเปลี่ยนแปลงในเตาเผา) หรือร่องรอยของควันไฟ สีดำนี้ดูเหมือน ”เงาเมฆ“ ที่ลอยผ่านดวงอาทิตย์ยามเย็น หรือเหมือนเถ้าถ่านที่ปกคลุมเปลวไฟ ช่วยตัดรสไม่ให้สีแดงดูหวานเลี่ยนจนเกินไป แต่กลับดูขรึมขลังและมีมิติ
• รูปทรงของถ้วยดู ”หนักแน่นและมั่นคง“ ขอบปากถ้วยมีความโค้งมนเล็กน้อย ไม่คมบาดปาก เชื้อเชิญให้ดื่ม
• รูปทรงเกิดจากการปั้นด้วยมือ ไม่ใช่แป้นหมุน
• โคไดเผยให้เห็น ”เนื้อดินสีนวล“ ที่ตัดกับสีเคลือบเข้มอย่างชัดเจน
• การปาดดินรอบๆ ฐาน (Herame) ทำได้อย่างเฉียบคมและมั่นใจ
🍵สำหรับผมถ้วยใบนี้เปรียบเสมือน ”ช่วงเวลาฤดูใบไม้ร่วงยามพลบค่ำ“ ครับ มีทั้งความอบอุ่นของแสงสุดท้าย (สีแดง) และความหนาวเย็นของราตรีที่กำลังคืบคลานเข้ามา (สีดำ) เป็นถ้วยที่มีเรื่องราว น่าหลงใหล และควรค่าแก่การหยิบมาพินิจพิเคราะห์ในทุกๆ ครั้งที่ดื่มชาครับ
#萬福 #吉村楽入 #楽入窯
07/12/2025
🍃Asahi Wazuka - Usucha จากบ้าน Chajin Tea Supply - คลังชาของเพื่อนรักชา
แอบตื่นเต้นเบาๆ โดยไม่รู้ตัว... ทันทีที่เปิดถุง กลิ่นหอมอบอวลก็ลอยมาทักทาย ให้ความรู้สึกสดชื่นเหมือนยืนอยู่ริมทะเล 🌊
🍵วันนี้เลือกจับคู่ชากับถ้วย Asahiyaki Kase ซึ่งเป็นการผสมผสานที่ลงตัวมากครับ สัมผัสแรกมีความเค็มที่ปลายลิ้นจางๆ ตามด้วยความหวานละมุนคล้ายผักต้มและกลิ่นอายสาหร่าย...ความหอมนั้นอบอวลไปทั่วทั้งปาก เป็นแก้วที่อร่อยและประทับใจจริงๆ ครับ 🍵✨
Chawan : Asahiyaki Kase hosai 14th.
#朝日焼
คลิกที่นี่เพื่อเป็นสมาชิก?