Khajura PHC Banke

🩺 BMI (Body Mass Index) भनेको के हो ?
BMI हाम्रो शरीरको तौल र उचाइको अनुपात मापन गर्ने सूचक हो, जसले शरीरको तौल स्वस्थ छ कि छैन भनेर निर्धारण गर्छ।

📏 BMI गणना गर्ने सूत्र:
➡ BMI = तौल (kg) ÷ उचाइ (m²)

📊 BMI को दायरा:
✅ १८.५ - २४.९ = सामान्य (Healthy)
⚠ २५ - २९.९ = तौल बढी (Over weight)
🚨 ३०+ = मोटोपन (Obese)
⚠ १८.५ भन्दा कम = कम तौल (Under weight)

🏥 NCDs र BMI को सम्बन्ध
• मोटोपन (Obesity) हुँदा
मधुमेह (Diabetes),
उच्च रक्तचाप (Hypertension),
हृदय रोग (Heart Disease),
क्यान्सर (Cancer) जस्ता दीर्घरोग (NCDs) हुने सम्भावना बढ्छ।
• कम तौल भएमा कुपोषण, हड्डी कमजोर हुने समस्या र रोगसँग लड्ने क्षमता कमजोर हुन सक्छ।

💡 BMI स्वस्थ राख्न के गर्ने ?
• सन्तुलित आहार: स्वस्थ खाना, प्रशोधित खाना कम गर्ने ।
• नियमित व्यायाम: ३०-४५ मिनेट दैनिक शारीरिक गतिविधि ।
• पर्याप्त पानी: ८-१० गिलास पानी पिउने ।
• राम्रो निद्रा: ७-८ घण्टा सुत्ने ।
• धुम्रपान र मद्यपान त्याग्ने ।

सही BMI कायम गरेर NCDs बाट जोगिऔं, स्वस्थ जीवन जिउँ !

- - - तपाईंको शरीरले सहयोग माग्दैछ कि??- - -
पोषण अभावका १० चेतावनी संकेतहरू र तिनीहरू समाधान गर्ने तरिका

मानव शरीर एक जटिल प्रणाली हो, र जब यसमा आवश्यक पोषक तत्वहरूको अभाव हुन्छ, यसले चेतावनी संकेतहरू दिन्छ, जुन बेवास्ता गर्नु हुँदैन। सुख्खा छाला, कमजोर कपाल, अनिद्रा, अस्वाभाविक खानाका रहरहरू, र थकान जस्ता लक्षणहरू पोषणको कमीको संकेत हुन सक्छन्।
आउनुहोस्, पोषण अभावका १० सर्वाधिक सामान्य संकेतहरू र तिनीहरूलाई सही खानाले कसरी समाधान गर्ने सकिन्छ भनेर बुझौं!

1️⃣ सुख्खा छाला: भिटामिन E को अभाव

✨ संकेतहरू: छाला रुखो, सुख्खा, र टल्किएको देखिन्छ।
🍀 समाधान: भिटामिन E एक शक्तिशाली एन्टिअक्सिडेन्ट हो, जसले छालालाई मोइस्चराइज गर्छ र चाँडै बुढ्यौली हुनबाट जोगाउँछ। भिटामिन E युक्त खाना बढी खानुहोस्:
✔ बदाम, अखरोट, सूर्यमुखीको बीउ
✔ माछा (साल्मन, म्याकरल)
✔ कोल्ड-प्रेस्ड वनस्पति तेल (अलिव तेल, नरिवल तेल)

2️⃣ कमजोर कपाल र नङ: भिटामिन B-कम्प्लेक्स र क्याल्सियमको अभाव

✨ संकेतहरू: कपाल झर्छ, सुख्खा र कमजोर बन्छ, नङ सजिलै टुट्छ।
🍀 समाधान: बलियो कपाल र नङका लागि भिटामिन B-कम्प्लेक्स र क्याल्सियम आवश्यक छ। बढी खानुहोस्:
✔ गेडागुडी, पुरै अन्न
✔ अफिमको बीउ, ब्रुअरको खमीर
✔ डेरी परिकार, समुद्री खाना

3️⃣ गिजाबाट रगत आउनु: भिटामिन C को अभाव

✨ संकेतहरू: ब्रस गर्दा गिजाबाट रगत आउनु, घाउ निको हुन ढिलो हुनु, सजिलै निलो डाबर पर्नु।
🍀 समाधान: भिटामिन C ले संयोजी उत्थानलाई बलियो बनाउँछ, गिजाको सुरक्षामा मद्दत गर्छ, र रोग प्रतिरोध क्षमता बढाउँछ। खानामा समावेश गर्नुहोस्:
✔ स्याउ, सुन्तला, कागती, ग्रेपफ्रुट
✔ गोलभेंडा, बेलपेपर
✔ लसुन, प्याज

4️⃣ अनिद्रा, खुट्टा बाउँडिनु, मनोदशा परिवर्तन: म्याग्नेसियम र पोटासियमको कमी

✨ संकेतहरू: निद्रामा समस्या, मांसपेशी दुखाइ, बेचैनी, चिडचिडापन।
🍀 समाधान: म्याग्नेसियम र पोटासियमले स्नायु प्रणालीलाई शान्त राख्छ, तनाव कम गर्छ, र मांसपेशी बाउँडिनबाट जोगाउँछ। खानुहोस्:
✔ केरा, आलु
✔ कालो चकलेट, कोको
✔ सुकेको खजुर, आलुबखडा, चुकन्दर

5️⃣ कुहिनोमा रुखो छाला: भिटामिन A र C को अभाव

✨ संकेतहरू: कुहिनो वा घुँडामा सुख्खा, रुखो छाला।
🍀 समाधान: भिटामिन A र C छालाको पुनर्निर्माण, हाइड्रेसन, र कोलेजन उत्पादनका लागि महत्त्वपूर्ण छन्। खानुहोस्:
✔ गाजर, फर्सी, टमाटर
✔ कागती, सुन्तला
✔ खुबानी, बेलपेपर

6️⃣ नुनिलो खानेकुरा खान मन लाग्नु वा भावनात्मक असन्तुलन: सम्भावित संक्रमण वा सूजन

✨ संकेतहरू: नुनिलो खानेकुरा खाने चाहना वा अचानक संवेदनशीलता।
🍀 समाधान: यसले मूत्राशय वा प्रजनन प्रणालीमा संक्रमणको संकेत दिन सक्छ। प्रतिरक्षा प्रणाली बलियो बनाउन:
✔ प्रशस्त पानी पिउनुहोस्
✔ एन्टी-इन्फ्लेमेटरी खाना (लसुन, अदुवा)
✔ हरियो सागपात र ताजा फलफूल बढाउनुहोस्

7️⃣ गुलियो खाने मन लाग्नु: शरीर थाकेको छ र ऊर्जा आवश्यक छ

✨ संकेतहरू: बारम्बार गुलियो खाने चाहना, थकाइ, सुस्तता।
🍀 समाधान: प्रशोधित चिनीको सट्टा प्राकृतिक ऊर्जा स्रोत अपनाउनुहोस्:
✔ मह
✔ कालो चकलेट
✔ खजुर, अन्जिर

8️⃣ सूर्यमुखीको बीउ खान मन लाग्नु: शरीरलाई एन्टिअक्सिडेन्ट चाहिएको छ

✨ संकेतहरू: अचानक सूर्यमुखीको बीउ वा अन्य गेडागुडी खान मन लाग्नु।
🍀 समाधान: एन्टिअक्सिडेन्टले शरीरलाई फ्री रेडिकल्सबाट जोगाउँछ। खानुहोस्:
✔ सूर्यमुखीको बीउ, अखरोट, चिया बीउ
✔ पालुंगो, काँक्रो जस्ता गाढा हरियो सागपात

9️⃣ अमिलो खाने मन लाग्नु: कलेजो र पित्ताशयलाई समर्थन आवश्यक छ

✨ संकेतहरू: अमिलो खाने कुरा (कागती, सिरका, अचार) खान मन लाग्नु।
🍀 समाधान: कलेजो र पित्ताशयको कार्यलाई सुधार गर्न:
✔ कागती, एप्पल साइडर भिनेगर
✔ हरियो स्याउ, अचारयुक्त तरकारी
✔ ब्लुबेरी, अंगुर

🔟 चिसो हातखुट्टा, थकान: आयोडिनको अभाव

✨ संकेतहरू: सधैं चिसो महसुस हुनु, लगातार थकान, कमजोर कपाल।
🍀 समाधान: आयोडिनको कमीले थाइरोइड ग्रन्थीको कार्यमा असर गर्छ, जसले मेटाबोलिजम ढिलो बनाउँछ। खानुहोस्:
✔ समुद्री खाना (सुकुटी, माछा, सिपी)
✔ अण्डा
✔ दही, चिज

💡 निष्कर्ष: तपाईंको शरीरको संकेतलाई बेवास्ता नगर्नुहोस्!

हाम्रो शरीरले पोषण अभाव संकेत दिन्छ, तर धेरैजसोले यी संकेतहरूलाई बेवास्ता गर्छन्। यदि तपाईं यी कुनै पनि लक्षणहरू अनुभव गर्दै हुनुहुन्छ भने, आफ्नो आहार समायोजन गर्न सुरु गर्नुहोस्।
✅ विविध, पोषक-युक्त खाना खानुहोस्
✅ प्रशस्त पानी पिउनुहोस् र सन्तुलित आहार अपनाउनुहोस्
✅ खानाको रहरलाई ध्यान दिनुहोस्—तिनले तपाईंको शरीरको आवश्यकतालाई संकेत गर्न सक्छन्

रोग लागेपछि मात्र सचेत नभइकन, आजैबाट स्वस्थ जीवनशैली अपनाउनुहोस् र आफ्नो शरीरलाई आवश्यक पोषण प्रदान गर्नुहोस्!

जानकारी को लागि

थप जानकारी

गएको १० वर्षमा ६७ लाख नेपालीहरु वैदेशिक रोजगारका लागि विदेश गएका छन्!

Source: वैदेशिक रोजगार विभाग

Sad news: सुर्खेतमा राति कोइला बालेर सुत्दा धुवाँले आमा छोराको मृत्'यु भएको छ भने छोरीको उपचार अस्पतालमा हुँदै छ ।

P.S. जाडोमा न्यानो हुन यस्तो नगर्नुहोला । भेन्टिलेसन एकदमै जरुरी हुन्छ ।

के हो “स्वस्थ शहर (Health City)” को अवधारणा ??

शरुवातको लागि धरान उपमहानगरपालिकालाई बधाई छ । स्वस्थ शहरलाई एक प्रक्रियाबाट परिभाषित गरिन्छ, परिणामबाट होइन । स्वस्थ शहर त्यो होइन जसले कुनै विशिष्ट स्वास्थ्य स्तर हासिल गरिसकेको छ । यसका लागि स्वास्थ्यप्रतिको प्रतिबद्धता र यसलाई प्राप्त गर्न प्रक्रियागत संरचना आवश्यक हुन्छ । स्वस्थ शहर यस्तो हो जसले आफ्ना भौतिक र सामाजिक वातावरणलाई निरन्तर सिर्जना र सुधार गर्छ र समुदायका स्रोतहरू विस्तार गर्छ, जसले मानिसहरूलाई जीवनका सबै कार्यहरू सम्पन्न गर्न र आफ्नो अधिकतम क्षमता विकास गर्न एकअर्कालाई पारस्परिक समर्थन गर्न सक्षम बनाउँछ ।

स्वस्थ शहरका 6 “P” हरु
१) मानिस (People)
स्वस्थ शहरले मानव विकासलाई प्राथमिकता दिँदै, मानिसहरूमा लगानी गर्दै, र सबैलाई साझा सामान र सेवाहरूमा पहुँच सुनिश्चित गर्दै मानवीय दृष्टिकोण अपनाउँछ । यसमा समावेश छ:
• शहरी विकासका लागि मानव र सामाजिक पुँजीमा लगानीलाई रणनीतिक दृष्टिकोण बनाउनु ।
• समावेशीकरण, एकीकरण र गैर-भेदभावलाई प्रवर्द्धन गर्नु ।
• विश्वास निर्माण, सहनशीलता, र नैतिकता र मूल्यहरूमा केन्द्रित हुनु ।

२) सहभागिता (Participation)
स्वस्थ शहरले उदाहरण प्रस्तुत गर्दै समुदायलाई निर्णयहरूमा सहभागी गराउँछ, जसले मानिसहरू कहाँ र कसरी बाँच्न सक्छन् भन्ने कुरामा प्रभाव पार्छ । यसमा समावेश छ:
• समुदायका आवश्यकता र स्रोतहरूमा आधारित शहरका ठाउँ र सेवाहरू सुधार गर्नु ।
• स्वास्थ्य र कल्याणका लागि बलियो उत्तरदायित्व र शासन ।
• सशक्त र सहनशील जन निर्माण ।
• व्यक्तिगत स्वास्थ्य र कल्याणप्रतिको स्वामित्व बढाउनु।

३) समृद्धि (Prosperity)
स्वस्थ शहरले मूल्य-आधारित शासनद्वारा सामुदायिक समृद्धि र स्रोतहरू बलियो बनाउन प्रयास गर्छ।
यसमा समावेश छ:
• सामाजिक प्रगतिका प्रगतिशील उपायहरू ।
• सर्कुलर अर्थतन्त्र ((Waste लाई न्यूनीकरण गर्ने आर्थिक मोडेल)) मा लगानी ।
• सबैका लागि न्यूनतम सामाजिक सुरक्षा सुनिश्चित गर्नु ।

४) ग्रह (Planet)
स्वस्थ शहरले मानिस र ग्रह दुवैको स्वास्थ्य र कल्याणलाई आफ्ना आन्तरिक र बाह्य नीतिहरूको केन्द्रमा राख्छ। यसमा समावेश छ:
• स्वास्थ्य र कल्याणप्रतिको “होल अफ सिटि” दृष्टिकोण ।
• स्वास्थ्य र कल्याणप्रतिको शासन स्तरहरूमा एकरूपता ।
• शहर स्वास्थ्य कूटनीतिको सुदृढीकरण ।

५) ठाउँ (Place)
स्वस्थ शहरले यस्तो सामाजिक, भौतिक, र सांस्कृतिक वातावरण सिर्जना गर्छ, जसले स्वास्थ्य र कल्याणको खोजलाई सहज बनाउँछ। यसमा समावेश छ:
• आवश्यकतामा आधारित दृष्टिकोणबाट स्रोतमा आधारित दृष्टिकोणमा परिवर्तन गर्नु ।
• मानव-केंद्रित शहरी विकास र योजना ।
• शहरी विकास र योजनामा स्वास्थ्य समानता र दिगोपनालाई एकीकृत गर्नु ।
• साझा ठाउँहरूको प्रयोग र शासनमा समावेशिता बढाउनु ।

६) शान्ति (Peace)
स्वस्थ शहरले आफ्ना सबै क्रियाकलाप, नीति र प्रणालीहरूमा शान्तिलाई प्रवर्द्धन र कायम राख्दै उदाहरण प्रस्तुत गर्छ । यसमा समावेश छ:
• सामाजिक न्याय र समावेशी सहभागितालाई प्राथमिकता दिने संस्था, शासन प्रणाली र संरचना ।
• समावेशीकरण र समानताको सांस्कृतिक मान्यताहरूको प्रवर्द्धन, गैर-शोषणकारी समान दृष्टिकोण ।
• भ्रष्टाचार, भेदभाव र सबै प्रकारका हिंसाको सामना गर्ने औपचारिक शासन र सामाजिक मान्यताहरू ।

स्रोत: विश्व स्वास्थ्य संगठनको वेबसाईट

बाके जिल्लाका एम्बुलेन्स हरुको नम्बर