Tamaduni Afrika News

Kabila la Baluba ( ) nchni Congo DRC 🇨🇩

🛑.Waluba (Luba) ni mojawapo ya jamii kubwa na zenye historia ndefu katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC). Wanaishi hasa kusini-mashariki mwa nchi, katika maeneo yanayohusishwa na Upemba, Haut-Lomami, Lualaba na sehemu za Tanganyika. Waluba ni jamii ya Kibantu yenye historia kubwa ya kisiasa, kifalme na kisanaa.

🛑.Mwanzo wa Ufalme wa Luba

Historia ya kisiasa ya Baluba inaanzia katika eneo la Unyogovu wa Upemba (Upemba Depression), eneo lenye maziwa mengi kusini mwa DRC. Kuanzia takribani karne ya 16–17, jamii za Luba zilijenga mfumo mkubwa wa utawala uliokuja kujulikana k**a Ufalme wa Luba.

Katika mapokeo ya Luba, watawala walihusishwa na mababu na mamlaka ya kiroho. Hadithi maarufu ya asili ya nasaba ya kifalme inamhusisha Ilunga Mbidi na mwanawe Kalala Ilunga. Kalala Ilunga anatajwa katika mapokeo k**a mmoja wa waanzilishi muhimu wa mfumo wa kifalme wa Luba.

🛑.Mfumo wa utawala

Ufalme wa Luba ulikuwa na mfumo wa kisiasa uliokuwa na mfalme mtakatifu pamoja na baraza la watawala na washauri. Mfumo huo ulikuwa na ushawishi mkubwa kwa jamii nyingine za eneo la Afrika ya Kati.

Jambo la kipekee ni kwamba Waluba hawakutegemea maandishi pekee kuhifadhi historia yao. Chama cha Mbudye kilikuwa na wataalamu waliokuwa na jukumu la kuhifadhi na kusimulia historia ya wafalme na ukoo wa kifalme. Walitumia pia kifaa kinachoitwa Lukasa, ubao wenye shanga, alama na vipande vingine vilivyosaidia kukumbuka matukio na nasaba.

🛑.Sanaa ya Baluba

Baluba wanajulikana sana kwa uchongaji wa mbao, viti vya kifalme, fimbo za utawala, viti vyenye sanamu za wanawake, vifaa vya kumbukumbu na vitu vya sherehe.

Sanaa hiyo haikuwa mapambo tu. Vitu k**a Lupona, yaani kiti cha kifalme, vilihusishwa na mamlaka na uhalali wa mtawala. Viti hivyo vilikuwa alama za kifalme na havikutumiwa k**a viti vya kawaida.

🛑.Lukasa – “kitabu cha kumbukumbu” cha Baluba

Lukasa ni moja ya urithi maarufu zaidi wa Waluba. Ni ubao wa kumbukumbu uliokuwa na shanga na alama ambazo wataalamu wa Mbudye walizitumia kusimulia historia, nasaba na maarifa ya kisiasa na kiroho.

Kwa hiyo, historia ya Waluba ilikuwa ikipitishwa kwa simulizi, nyimbo, ngoma, sherehe na alama za sanaa, kizazi hadi kizazi.

🛑⚔️.Karne ya 19 na ukoloni

Katika karne ya 19, hali ya kisiasa na kiuchumi katika eneo la Luba ilianza kubadilika kutokana na biashara, kuongezeka kwa silaha na shinikizo kutoka kwa wafanyabiashara wa Afrika Mashariki pamoja na nguvu za kikoloni za Ulaya.

Kuanzia miaka ya 1870–1890, falme za Luba na Lunda zilianza kugawanyika katika machifu na tawala ndogo kutokana na shinikizo hizo.

🛑.Waluba na pesa ya Congo

💵. Noti ya 10 FC
Kwenye baadhi ya matoleo ya zamani ya Franc congolais, sanaa ya Luba ilitumika k**a motifu ya kitamaduni, ikiwemo appui-tête (headrest) ya Luba na vitu vingine vya sanaa ya Luba.

🛑.Maeneo makuu wanakoishi Jamii za Baluba

👉Haut-Lomami: hasa eneo la , ambalo ni kitovu muhimu cha historia ya Ufalme wa Luba.

👉Lualaba: kuna jamii za Luba katika maeneo mbalimbali ya jimbo hili.

👉Tanganyika: hasa maeneo ya , Nyunzu, Manono na maeneo yanayozunguka Lualaba/Lake Tanganyika.

👉Haut-Katanga: sehemu ya jamii za Luba inaishi katika eneo la zamani la Katanga.

👉Kasaï, Kasaï-Central na Kasaï-Oriental: kuna makundi makubwa ya Luba/Kasai, hasa Luba-Kasai.

👉Lomami: pia kuna jamii za Luba katika maeneo ya jimbo hili.

👉Maniema: baadhi ya makundi ya Luba yanaishi pia huko.

🛑.Baluba leo

Leo Baluba wanaendelea kuwa jamii muhimu sana nchini DRC, wakiwa na urithi mkubwa katika lugha, muziki, sanaa, mila, uongozi wa kimila na historia ya Congo.

Pia sanaa ya Luba imekuwa maarufu duniani katika makumbusho makubwa kutokana na ubora wa uchongaji wao wa jadi.

NB: Aliye omba Historia hio ni Dada yetu 👉 Salima Wa Sadi Kutoka UVIRA, Mulongwe, Asante sana Dada 🙏.

🛑. Asante kwakuwa nasi Tamaduni Afrika News ukitaka tukuletee Historia ya Mji ao Eneo na Kabila Tuambie kwenye Commentaires...✍️ Tutakuletea historia hio nzuri utakayo penda 🙏.

Historia ya kilimo cha Chai nchini Burundi 🇧🇮

Imeandaliwa na Tamaduni Afrika News

🛑.Historia ya chai nchini Burundi🇧🇮 inaanza mwaka 1931, wakati majaribio ya kwanza ya kulima chai yalipoanzishwa katika kituo cha utafiti wa kilimo cha Gisozi. Hata hivyo, uzalishaji wa chai kwa kiwango kikubwa ulianza baadaye, hasa baada ya Burundi kupata uhuru.

🛑. Mwanzo wa kilimo cha chai

Mwaka 1963, watafiti wa kilimo waliendelea na majaribio ya chai huko Gisozi, na baadaye mashamba makubwa yakaanza kuanzishwa katika maeneo k**a Teza mwaka 1967 na Rwegura. Hali ya hewa ya Burundi, pamoja na maeneo yake ya milimani yenye urefu wa takribani mita 1,700–2,500, ilionekana kuwa nzuri sana kwa uzalishaji wa chai.

🛑.Kuanzishwa kwa OTB

Hatua muhimu ilifika mwaka 1971, Serikali ya Burundi ilipoanzisha Office du Thé du Burundi (OTB). Taasisi hii ilipewa jukumu la kuendeleza kilimo cha chai, kuwasaidia wakulima, kusimamia mashamba ya chai, kuchakata majani na kuuza chai ndani na nje ya nchi.

Katika miaka ya 1970 na 1980, uzalishaji ulipanuka na viwanda vya chai vilijengwa katika maeneo mbalimbali. Leo OTB inahusisha maeneo makuu ya uzalishaji ya Teza, Rwegura, Tora, Ijenda na Buhoro.

🛑.Wakulima wadogo wana nafasi kubwa

Sekta ya chai nchini Burundi haitegemei mashamba makubwa pekee. Kwa mujibu wa OTB, karibu 80% ya chai hutoka kwenye mashamba ya wakulima wa vijijini, huku takribani 20% ikitoka kwenye mashamba ya viwanda yanayomilikiwa na OTB. OTB inasema inashirikiana na karibu wakulima 60,000.

🛑.Chai inavyotengenezwa

Kwa ujumla, mchakato huanza kwa kuchuma majani mabichi ya chai, ambayo hupelekwa kiwandani. Huko majani huchakatwa kwa hatua mbalimbali hadi kupata chai kavu inayoweza kufungashwa na kuuzwa. OTB huzalisha aina mbalimbali, zikiwemo chai nyeusi, chai ya kijani na chai ya Orthodox.

🛑🥺.Changamoto za miaka ya migogoro

Sekta ya chai iliathiriwa pia na migogoro ya kisiasa na vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyoanza miaka ya 1990. Uzalishaji uliwahi kushuka sana; Benki ya Dunia inaeleza kuwa uzalishaji uliokuwa zaidi ya tani 6,000 mwanzoni mwa miaka ya 1990 ulipungua baada ya migogoro.

🛑😊.Umuhimu wa chai kwa Burundi

Leo chai ni miongoni mwa mazao muhimu ya biashara nchini Burundi. Inatoa ajira na kipato kwa maelfu ya familia za vijijini na pia ni chanzo muhimu cha fedha za kigeni kupitia mauzo ya nje. Serikali na OTB zinaendelea kuiona sekta hii k**a sehemu muhimu ya uchumi wa nchi

Leo – chai ni zao muhimu la biashara na ajira nchini Burund.

🛑🇧🇮.Burundi ni miongoni mwa nchi 10 zinazoongoza kwa uzalishaji wa chai barani Afrika, ikiwa karibu nafasi ya 7 uzalisha karibu tani 50,145 za majani ya Chai mabichi kwa mwaka.

NB: Aliye omba Historia hio ni Ndugu 👉 Sadi Fariala Pierre Kutoka UVIRA, Route-Mwami Asante sana Kaka 🙏.

🛑. Asante kwakuwa nasi Tamaduni Afrika News ukitaka tukuletee Historia ya Mji ao Eneo na Kabila Tuambie kwenye Commentaires...✍️ Tutakuletea historia hio nzuri utakayo penda 🙏.

Historia ya kabila la Ntomba nchini Congo DRC 🇨🇩

Imeandaliwa na Tamaduni Afrika News

🛑.Ntomba ni mojawapo ya makabila ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), linalohusishwa na jamii kubwa ya Anamongo (Mongo). Historia yao inahusiana kwa karibu na misitu, mito na maziwa ya Bonde la Kongo.
Kuna makundi mbalimbali ya Ntomba nchini DRC. Makala hii inajikita hasa kwa Ntomba wanaopatikana na maeneo ya jimbo la -Ndombe, ambao wanatajwa katika utafiti wa Mai-Ndombe: Mosaïque de peuples établie sur un patrimoine naturel, uliochapishwa mwaka 2019 na Jumba la Makumbusho la Afrika ya Kati nchini Ubelgiji.

👉1. Asili ya Wana-Ntomba

Wana-Ntomba ni sehemu ya jamii za Mongo zinazohusishwa na uhamaji wa watu kutoka maeneo ya kaskazini mwa Bonde la Kongo. Kwa mujibu wa utafiti wa kihistoria kuhusu Mai-Ndombe, makundi ya Bolia, Ekonda, Ntomba, Sengele na Nkundo yalihamia katika maeneo ya Mai-Ndombe kupitia mitandao ya mito na misitu.
Katika historia yao, Ntomba walihusishwa na maeneo ya Ziwa Ntomba na baadaye baadhi ya makundi yao yakafika katika maeneo yanayozunguka Ziwa Mai-Ndombe.
Ni muhimu kutambua kwamba Ntomba si kundi moja lililo katika eneo moja tu. Kuna makundi ya Ntomba katika maeneo mbalimbali ya DRC, yakiwemo Bikoro, Inongo na Bongandanga.

👉2. Uhamiaji na makazi yao

Katika simulizi ya kihistoria ya eneo la Mai-Ndombe, baadhi ya makundi ya Ntomba yalihamia kutoka maeneo ya Ziwa Ntomba kuelekea Ziwa Mai-Ndombe.
Utafiti huo unataja viongozi wa Ntomba walioitwa Wanji Mponde na Wanji Iyeli, ambao waliongoza makundi mawili katika kuingia kwenye maeneo yaliyokuwa yakikaliwa na Bolia. Masimulizi hayo yanaeleza kwamba baada ya kipindi cha kuishi kwa amani, makundi hayo yaliingia katika migogoro kuhusu ardhi na utawala.

👉3. Lugha ya kabila la Ntomba

Wana-Ntomba wanahusishwa na lugha za Kibantu. Lugha na lahaja zinazotumiwa hutofautiana kulingana na eneo na kundi husika.
Kwa sababu ya uhusiano wao na jamii za Mongo, kuna ukaribu wa kiisimu na kitamaduni kati ya baadhi ya makundi ya Ntomba na jamii nyingine za Mongo.

👉4. Shughuli za maisha ya jadi

Maisha ya jadi ya jamii za Ntomba katika maeneo ya Mai-Ndombe yanahusishwa na mazingira ya misitu na maji. Shughuli zinazofaa kuelewa mazingira yao ni pamoja na:
Uvuvi: Ziwa Mai-Ndombe na mito inayolizunguka ni muhimu kwa maisha ya wakazi.
Kilimo: Kilimo cha mazao ya chakula kwa matumizi ya familia na biashara za ndani.
Uwindaji na ukusanyaji: Misitu imekuwa chanzo cha chakula na rasilimali nyingine.
Biashara: Mito na njia za majini zimewezesha kubadilishana bidhaa kati ya vijiji.
Hata hivyo, shughuli hizi si za Ntomba pekee; zinashirikishwa na jamii nyingine za eneo hilo.

👉5. Uongozi na mila

Historia ya Ntomba inahusisha viongozi wa koo na makundi ya kifamilia. Katika jamii nyingi za eneo la Mai-Ndombe, ukoo, wazee na mila za mababu zimekuwa na nafasi katika mahusiano ya kijamii na urithi wa utamaduni.
Maelezo ya kihistoria pia yanataja cheo cha Iyeli-i-Ntomba, kinachohusishwa na uongozi wa Ntomba. Mfumo wa uongozi na desturi unaweza kutofautiana kati ya makundi.

👉6. Ntomba katika DRC ya leo

Leo, watu wanaotambulika k**a Ntomba wanaishi katika maeneo mbalimbali ya DRC, yakiwemo:
Inongo na maeneo mengine ya Mai-Ndombe
Bikoro, katika jimbo la Équateur
Bongandanga, katika jimbo la Mongala
Makundi haya yana historia zinazohusiana, lakini kila eneo linaweza kuwa na tofauti za lugha, mila na utambulisho wa kijamii.

🛑.Hitimisho

Historia ya kabila la Ntomba ni sehemu muhimu ya historia ya jamii za Mongo na watu wa Bonde la Kongo. Uhamaji wao, uhusiano wao na Ziwa Ntomba na Ziwa Mai-Ndombe, pamoja na maisha yanayohusiana na misitu na mito, ni sehemu ya urithi wao wa kihistoria.

🛑. Asante kwakuwa nasi Tamaduni Afrika News ukitaka tukuletee Historia ya Mji ao Eneo na Kabila Tuambie kwenye Commentaires...✍️ Tutakuletea historia hio nzuri utakayo penda 🙏.

🚨UVIRA : TAMASHA KUBWA LA 3 LA UTAMADUNI KWA AJILI YA AMANI LAFUNGULIWA LEO

Tukio kubwa la kitamaduni limefunguliwa rasmi leo Alhamisi, tarehe 01 Oktoba 2026, katika Ukumbi wa AQUARIUS 2 / Economat huko Kimanga, nyuma ya DGM, mjini Uvira.

Ni Tamasha la 3 la Utamaduni kwa Ajili ya Amani (GALA CULTUREL POUR LA PAIX), linaloandaliwa na Shirika la A Future For All (F4A ASBL) kwa ushirikiano na mshirika wake GAPDI, kupitia mradi wao wa UMOJA GRANDS LACS.

Tamasha hili la siku mbili, litakalofikia kilele chake kesho Ijumaa tarehe 02 Oktoba, limebeba kauli mbiu isemayo: "Kuwekeza katika amani kwa wote, kila mahali, kila siku".

UJIO WA VIONGOZI WAKUBWA

Sherehe ya ufunguzi wa leo imeshuhudia ujio mkubwa wa watu mashuhuri wa mji wa Uvira. Miongoni mwao akiwemo Msemaji Mkuu wa Wanafunzi wa Mji wa Uvira (Porte Parole Urbain) akiambatana na viongozi wa mashirika ya kiraia, wawakilishi wa Wizara ya Vijana na Utamaduni, pamoja na wasanii.

Kwa mujibu wa ratiba, siku ya kwanza imepambwa na mapokezi ya wageni, ufunguzi rasmi, utambulisho wa tamasha, na mada kuu mbili muhimu: "Ujasiriamali wa wasanii wa ndani k**a nguzo ya mshik**ano wa kijamii na amani" pamoja na "Kuwekeza katika vipaji vya wasanii wa ndani kwa amani endelevu".

Washiriki pia wamefurahia maonyesho ya kisanii na kitamaduni kwa ajili ya amani, pamoja na kubadilishana mawazo na wafanyabiashara wa kanda ya Maziwa Makuu.

Tamasha litaendelea na kuhitimishwa kesho Ijumaa tarehe 02 Oktoba kwa maonyesho ya kitamaduni na ya ujasiriamali, kusomwa kwa ahadi za amani, na utoaji wa Tuzo ya Amani, kabla ya maonyesho makubwa ya kufunga tamasha.

Imetayarishwa na: Tamaduni Afrika News

😭😭 RIP
Mfanyabiashara maarufu wa Zimbabwe amefariki dunia kufuatia ajali mbaya ya helikopta huko Marondera, mashariki mwa jiji la Harare nchini .

Serikali ya Zimbabwe kupitia kwa Katibu Mkuu wa Wizara ya Habari, Nick Mangwana, imethibitisha kutokea kwa ajali hiyo iliyohusisha helikopta iliyokuwa imebeba abiria sita ikijumuisha marubani wawili, wafanyabiashara, na abiria wengine.

Mamlaka zote ikiwemo Jeshi la Polisi la Zimbabwe (ZRP) zimebainisha kuwa hakuna mtu yeyote aliyenusurika kwenye ajali hiyo iliyotokea majira ya saa kumi na moja jioni kwa saa za Zimbabwe.

Taarifa za karibu zinasema kuwa mke wa Chivayo, Lucy Muteke, pia ni miongoni mwa watu sita waliopoteza maisha kwenye ajali hiyo.

Wicknell Chivayo, anayejulikana pia k**a Sir Wicknell, amekuwa mtu mashuhuri nchini Zimbabwe na kanda ya Afrika Mashariki na Kusini kutokana na biashara zake, ukwasi mkubwa.

⚫KIONGOZI WA MADRASSATUL MU'UMIIN AFARIKI DUNIA

Jiji la Uvira limeamka na simanzi leo Mercredi 30 Septemba 2026 kufuatia kifo cha mmoja wa wanachuoni wakubwa wa mji huu.

Khalifa Yahya Zaidi, anayefahamika sana kwa jina la Mzee Rambo, Kiongozi wa Madrassatul Mu'umiin Mulongwe, ameaga dunia.

HABARI HII IMETHIBITISHWA NA WATU WA WILI WA FAMILIA.

Mzee Rambo atakumbukwa k**a MWALIMU WA WALIMU. Ni mwalimu aliyefundisha mamia ya walimu na Masheikh ambao leo wanasambaza elimu kote Kivu.

Ni pigo kubwa kwa jamii, kwa madhehebu na kwa elimu ya Kiislamu Uvira.

Kwa niaba ya Tamaduni Afrika News, tunatoa pole nyingi kwa familia, kwa wanafunzi wa Madrassatul Mu'umiin, na kwa Waislamu wote wa Uvira.

INNA LILLAHI WA INNA ILAYHI RAJIUN.

Taarifa za mazishi zitaendelea kutolewa mara zitakapowekwa wazi na familia.

Source : Famille

MAKABILA NA JAMII ZINAZOISHI KATIKA MISITU YA CONGO DRC 🇨🇩

Imeandaliwa na Tamaduni Afrika News

🛑.Msitu wa Congo ni mojawapo ya misitu mikubwa ya kitropiki duniani. Ndani ya DRC, eneo hili lina makundi mengi ya jamii yenye lugha, mila na historia tofauti. Baadhi yanaishi ndani ya misitu, huku mengine yakiwa katika maeneo ya pembezoni mwa misitu na mito.

👉1. WAMBUTI / MBUTI

Eneo: Ituri, kaskazini-mashariki mwa DRC.

Wambuti ni jina linalotumiwa kwa makundi mbalimbali ya wawindaji-wakusanyaji wa eneo la Ituri. Uhusiano wao na msitu ni wa muda mrefu; wamejenga maarifa kuhusu wanyama, mimea na mazingira ya msitu.

👉2. BAKA

Eneo: Kaskazini-magharibi mwa DRC na maeneo ya mpakani na nchi jirani.

Baka ni jamii za misitu za Afrika ya Kati. Maisha yao ya jadi yamehusishwa kwa karibu na misitu, uwindaji, ukusanyaji wa vyakula vya porini na biashara na jamii nyingine.

👉3. MONGO

Eneo: Équateur, Mai-Ndombe na maeneo jirani.

Mongo ni kundi kubwa la jamii katika eneo la katikati ya DRC. Jamii mbalimbali za Mongo zinategemea kilimo, uvuvi, biashara na rasilimali zinazopatikana katika mazingira ya bonde la Congo.

👉4. NGOMBE

Eneo: Kaskazini mwa DRC, hasa maeneo ya bonde la Congo.

Ngombe wanaishi katika maeneo yenye mito na misitu. Uvuvi, kilimo na biashara ni miongoni mwa shughuli muhimu kwa jamii nyingi za eneo hilo.

👉5. TOPOKE

Eneo: Tshopo, kaskazini-mashariki mwa bonde la Congo.

Topoke wana historia ndefu katika eneo la Tshopo. Mazingira ya misitu na mito yamekuwa sehemu muhimu ya maisha na shughuli zao za kiuchumi.

👉6. LESE

Eneo: Ituri.

Lese ni miongoni mwa jamii za eneo la Ituri. Wanaishi katika mazingira yenye misitu na wamekuwa na uhusiano wa muda mrefu wa kijamii na kiuchumi na jamii nyingine za eneo hilo.

👉7. BIRA

Eneo: Ituri na maeneo ya kaskazini-mashariki mwa DRC.

Bira ni mojawapo ya jamii zinazopatikana katika eneo lenye misitu mingi kaskazini-mashariki mwa nchi. Kilimo na shughuli nyingine za eneo hilo ni sehemu ya maisha yao.

👉8. TETELA

Eneo: Sankuru na maeneo jirani.

Tetela wanaishi zaidi katika eneo la Sankuru. Sehemu ya maeneo yao ina mazingira ya misitu ya bonde la Congo, na jamii zao zimekuwa zikitegemea kilimo na shughuli nyingine za asili.

🛑.KWA NINI JAMII HIZI NI MUHIMU?

Jamii zinazoishi katika maeneo ya Msitu wa Congo zina mchango mkubwa katika utamaduni, lugha, maarifa ya jadi na historia ya Afrika ya Kati.

Maarifa yao kuhusu mimea, wanyama, mito na misimu yamejengwa kwa vizazi vingi. Kwa hiyo, uhifadhi wa msitu hauhusu miti na wanyama pekee; pia unahusisha maisha na urithi wa jamii zinazotegemea mazingira hayo.

🛑🥺. Changamoto zinazowakabili baadhi ya jamii ni pamoja na ukataji miti, uchimbaji wa madini, upanuzi wa kilimo, migogoro ya ardhi na mabadiliko ya mazingira.

🇨🇩 HITIMISHO

Msitu wa Congo ni zaidi ya eneo la miti mikubwa. Ni nyumba ya jamii nyingi, historia nyingi na tamaduni mbalimbali.

🌳 Kulinda Msitu wa Congo ni kulinda mazingira, wanyama, historia na urithi wa watu wa Afrika ya Kati.

👉 SWALI KWA WAFUATILIAJI❓

Wewe unatokea jamii/kabila gani nchini DRC? Na je, unajua jamii nyingine inayoishi katika maeneo ya Msitu wa Congo? 🇨🇩🌳 Tuambie kwenye Commentaires ✍️.

Tamaduni Afrika News - Mpira

ZIMBABWE vs RDC: VITA YA NANI ATAONGOZA KUNDI E LEO HARARE!

Siku kubwa imefika! Leo Jumatatu tarehe 28 Septemba 2026, saa 17h00 ya Kinshasa (18h00 ya Bukavu/Goma), Uwanja wa National Sports Stadium Harare utawaka moto.

Timu ya Taifa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (Léopards) itavaana na Warriors wa Zimbabwe katika mchezo wa pili wa Kundi E wa kufuzu Kombe la Mataifa ya Afrika (CAN PAMOJA 2027).

MAMBO MUHIMU KABLA YA MECHI:

1. Nani anaongoza? Timu zote mbili zina pointi 3. RDC iliifunga Guinea Equatorial 2-0 (mabao ya Mbemba na Wissa) siku ya Alhamisi. Zimbabwe nayo iliifunga Sierra Leone 3-2 ugenini baada ya kuwa nyuma 0-2.

2. Malengo ya Desabre: Kocha Sébastien Desabre amesema wazi jana kwenye mkutano na waandishi wa habari akiwa na Nathanaël Mbuku: "Lengo letu ni kuchukua pointi 12 ili tufuzu moja kwa moja. Tutacheza mechi moja baada ya nyingine."

3. Historia ya kukutana: Ni mechi ya kulipiza kisasi. Mwaka 2018, Zimbabwe ilishinda 2-1 Kinshasa kabla ya sare ya 1-1 Harare. Leo ni nafasi ya Léopards kuthibitisha ubabe wao.

Léopards wamefika Harare tangu Jumamosi na wako tayari kupigania ushindi ili wabaki peke yao kileleni mwa Kundi E.

Je, Chancel Mbemba, Masuaku na Wissa wataiongoza Congo kwenye ushindi mwingine?

Mchezo huu utakuwa moto!

Rédaction - Tamaduni Afrika News

CFAKA 2026: AVENUE MUSULMAN YAICHAPA KIKULA 2-1 NA KUTWAA UBINGWA KWA MARA YA KWANZA

Historia imeandikwa Uwanja wa Azuhuri!

Timu ya Avenue Musulman imetwaa ubingwa wa Mashindano ya Mpira wa Miguu ya Mitaa ya Kasenga (CFAKA) kwa mara ya 11, baada ya kuifunga Avenue Kikula mabao 2-1 katika fainali kali iliyochezwa Jumapili tarehe 27 Septemba 2026.

MCHEZO ULIVYOKUWA:
Musulman waliingia kwa kasi na kuonyesha njaa ya kombe. Bao la kwanza likafungwa na Séraphin dakika ya 55, kabla ya Moustapha kuongeza la pili dakika ya 63 na kuipa timu yake uongozi wa 2-0.

Avenue Kikula hawakukata tamaa. Walipambana na hatimaye wakapunguza pengo dakika ya 91 kupitia kwa Koloso. Lakini ilikuwa tayari kuchelewa, filimbi ya mwisho ilipigwa Musulman wakiwa mabingwa.

Ushindi huu ni wa kihistoria kwa Avenue Musulman, kwani ni mara yao ya KWANZA kabisa kutwaa kombe la CFAKA, na pia mara yao ya kwanza kufika fainali. Kwa upande wa Kikula, mkosi umeendelea, taji limewaponyoka tena mikononi mwao.

Fainali hiyo ilivuta mashabiki wengi waliofurika Uwanja wa Azuhuri kushuhudia tamasha hilo kubwa la mpira wa mitaani.

Toleo la 11 la CFAKA limeandaliwa kwa mafanikio makubwa chini ya uangalizi wa Mheshimiwa Claude Misare, Mbunge wa Kitaifa.

Rédaction - Tamaduni Afrika News

🎉 INVESTITURE DU NOUVEAU COLLÈGE URBAIN DES ÉTUDIANTS À UVIRA

C’est dans une ambiance solennelle et festive que s’est déroulée ce samedi 26 septembre 2026, à la Grande Salle de l’ISTM Uvira, la cérémonie officielle d’investiture du Nouveau Collège Urbain des Étudiants.

La cérémonie a connu la présence de plusieurs invités de marque, parmi lesquels le Président de la Jeunesse Urbaine d’Uvira, des autorités scientifiques de différentes institutions d’enseignement supérieur et universitaire de la place, ainsi que des représentants des structures estudiantines et de la société civile.

Le moment fort de la journée a été marqué par la passation de pouvoir entre le Porte-Parole Urbain sortant, Lebon Kahilwe Lubunga, et le Nouveau Porte-Parole Urbain, Toto Oredi Tonasi. Ce dernier a reçu les encouragements et le soutien de l’assistance pour mener à bien sa mission au service des étudiants.

Le Nouveau Collège Urbain entre en fonction avec la lourde mission de mieux représenter, défendre et promouvoir les intérêts des étudiants d’Uvira et de ses environs.

Nous adressons nos chaleureuses félicitations au nouveau Porte-Parole Urbain Toto Oredi Tonasi ainsi qu’à l’ensemble des membres de son équipe. Nous leur souhaitons plein succès dans l’exercice de leurs responsabilités.

Que cette nouvelle équipe soit un véritable catalyseur d’unité, d’engagement et de progrès pour la jeunesse étudiante !

👍 Likez et abonnez-vous à la page Tamaduni Afrika News pour ne rien manquer de l’actualité de la jeunesse et de la culture !